Otu nwoke na-eche echiche: Ị bụ onye ukwu?

Na oge nke "njuputa nke ndụ," nchịkwa, ọha mmadụ nke oge a nwere ike kewaa n'ime ogige abụọ: ndị mmadụ-ha onwe ha na ha. Ortega kpọrọ ndi mmadu a otutu ihe kpatara ya. Ndị mmadụ site na nsọtụ akụkọ ntolite nke mmadụ abanyela n'ọhụụ nke akụkọ ntolite, si otú ahụ na-eburu ọnọdụ dị iche iche n'otu oge. Ma ọnọdụ a adịghị njọ ọ bụghị naanị n'ihe gbasara mgbanwe mgbanwe nke ọha na eze na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ọ bụrụ na ruo ugbu a, kama na XVIII narị afọ, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na akụnụba dabeere elitism, yi esiwanye nwere ọgụgụ isi agwa, ma ugbu a, anyị pụrụ ịhụ ihe na-ewute nke ọnọdụ ruru ideological mmegbu massification.

N'ime ụlọ ọrụ a, ọ na-esiri m ike ibi ndụ onye na-anwa ịmata ọdịdị ya, ịchọta ihe ngọpụ maka ndụ. Ana m agbaso echiche Kierkegaard, bụ onye kwetara na a tụbara mmadụ n'ime ndụ a. Ndien nso ke enye akpanam? Ka ọ ghara ịdị ndụ ma ọ bụ dị ndụ, ka ọ nwee ndụ? Onye na-eche echiche chọrọ ịghọta ọdịdị, ụwa gbara ya gburugburu ọ bụghị naanị site n'okwu nke echiche zuru oke, kama sitekwa n'echiche ya, nyocha. N'iji nyocha, anyị nwere ike ịkọwa onwe anyị na ndị na-abụghị m, ịkwasa iwu nke ụwa gbara anyị gburugburu.

Ma gịnị bụ ndakpọ olileanya nke igosipụta mmadụ mgbe ọ na-ahụ gburugburu ya abụghị ihe ọ na-eji na-ekiri? Ọ bụ a esemokwu onwe ha na otu kama yi kọwara Camus na ya "edemede na uche na-adịghị." Onye ọ bụla bụ onye nzuzu, ajụjụ bụ, ruo ókè. Ma ọ bụ mgbe homo cogito na-agba mbọ ịgbanwe ụwa site na onwe ya na okwu Kierkegaard dị mkpa: "Ndụ dabeere na onwe anyị - site na mgbanwe onwe anyị anyị na-agbanwe ndị ọzọ." N'ezie, ekwenyere m, ọ dịghị ihe ga-agbanwe ruo mgbe onye ọ bụla maara onwe ya, ebe ha nọ na ụwa a.

Ma n'ihi usoro nke ikpochapu, nbibi nke àgwà ọgụgụ isi, homo cogito bụ nnọọ enweghị olileanya. Ọjọ, m na uche, ụwa-amam-ihe, nna otu kwere bezdeystvennikami, ha nanị tụnyere eto eto uche, na-adịghị na-eduzi ume-egbochi mkpụkọ, ghọtara na enweghị olileanya nke na-agha megide ákwà ifufe ọha. Ma na ihe a nile, ndụ bụ mgba, ọgụ na mgba mgbe niile, na onwe gị, na mbụ.

Onye Okike-Chineke kpochapuru anyị site na mmiri nke ịdị jụụ banye n'ime ọdọ mmiri nke dị adị na nkume nke olileanya anyị na ajọ mbunobi n'olu. N'ịmara nke a, homo cogito na-anwa ịkwagharị n'elu, ma usoro nsị nke apịtị ala na-eme ka mgbagwoju anya anyị sie ike, ndị bi na ya kama ịkwanye ibu na inyere aka ịhọrọ, kama nke ahụ, a na-akwada onwe ha. Ndị mmadụ adịghị amasị ya mgbe mmadụ na-achọ elu, na-ahụ na nke a bụ nkọcha onwe ha, ọ bụ ezie na ha onwe ha na-atụba n'ụwa a. Ugbua nke oge a bu uzo nchikota na ugbua, ebe ike nke traction na inireia bu ugha, ihe ojo nke ndu ka nma, nke uzo zuru oke. Na mgbe e nwere ihe ọhụrụ dị na adịghị dabara n'ime otu ọnọdụ usoro, ọ na-egbochi, jams na-akwụsị. Massa adịghị amasị obi ụtọ nke mmadụ - ọ na-eri ọtụtụ ihe site na bile criticism. Ọ bụ site na ọnọdụ ndị a, ekwenyere m, ndị mmadụ kwetara na ọ dị mkpa ka ị ghọta echiche "ịha nhata": ọbụghị m, ma ọ bụ gị - onye ọ bụla. Ndị mmadụ na-enwekarị anyaụfụ na-enwe ọganihu site na njedebe nke aka ha, nke, na mberede, anaghị emekpa ha ahụ ma ọlị. Ọ na-adịrị ha mfe karị ịkatọ ma ọ bụ na-eleghara anya, kama ime ka ha kwenye na umengwụ ha na njikwa ha. Ha eleghi anya banyere echiche nke obi uto dika ihe di otua, nke anahu dika ihe si n'onye onye obula puta, obughi. Ụgha nke ihe ịga nke ọma na-emetụta ha, ihe onwunwe ọ bụla dị mma. Ọ dị ka ịzụta igwe ịsa akwa n'ime ụlọ ebe mmiri na-abịabeghị n'ihi na ndị agbata obi enwetaworị ya.

Mmadụ n'onwe ya na-eme onwe ya ohu nke ọnọdụ na ọrụ. Ọ ga-adịrị mfe ị gbalịsie ike maka obi ụtọ, ịhọrọ n'onwe gị ụzọ nke ọ bụla ọ ga-esi mee ya, na ịgbasoghị okporo ụzọ okporo ụzọ. Ma n'ikpeazụ, ọ dị mfe ịchịkwa. Nomo cogito bụ ihe na-emegiderịta onwe ya, ọ bụ onye chọrọ ịbụ onye ndu nke onwe ya. Mmadụ nwere ike ime ihe ọbụla na ọbụna karịa. Dị ka ọtụtụ ndị ọkà mmụta banyere mmadụ si kwuo, mmadụ anọlarị onwe ya dị ka ihe dị ndụ na mmadụ-ọ bụ nanị ohere ọgụgụ isi dị iche iche hapụrụ, nke, dị ka osisi dị ọcha, na-ejedebe site na ajọ mbunobi na nke ụwa. Ma, ọ bara uru ikwe ka ndị ọzọ jiri ya na ndị na-emepụta ihe na-emepụta ihe n'ihu ọha?

Nietzsche kere ndị mmadụ n'ime gentlemen na ndị ohu. Onye mbu choro ibu ndi ndu nke ndu, na-acho n'omume ha, usoro kwesiri ndu, ndi nke a na-adabere na ndi ochichi nile, na-eme ka ha choo ibu ndi mmadu.

Nomo cogito kwadoro ụkpụrụ omume ụmụ mmadụ, ọ bụ nwoke na-amụ nwa ma na-emepụta, na-agbaso ogologo akụkọ ihe mere eme nke ihe a kpọrọ mmadụ n'ime onwe ya, ụkpụrụ nke na-ekpebi ụkpụrụ nke ịba ụba. N'adịghị ka ndị mmadụ, ọ bụ echiche zuru oke. Ọ bụrụ na mmadụ nwere ike ịkụziri ya ka ọ ghara ịgha ụgha, iji aka ya gbanwee ya, mgbe ahụ, usoro a na homo cogito agaghị agafe.

Enweelarịrị m ihe isi ike dị n'etiti onye na-eche echiche na ọha mmadụ n'ozuzu ya. Achọrọ m icheta ọzọ na homo cogito bụ ọnọdụ ụmụ mmadụ, ala nke bụ ọganihu mmepe nke mmadụ na-enweghị isi.

Ma ndị na-eche na ọ ga-esi ike na-achịkwa n'oge a: ma ha onwe ha ga-enwe ike, dị ka Toleran, ma ọ bụ ga-emegide, ọ bụ ezie na nke a ga-ewetara ha nnukwu nsogbu. O siri ike iguzogide echiche onye ọzọ, mgbe ị na-echeghị echiche nke gị. Ihe atụ doro anya bụ Ancient Hellas. Ndị Kọrịnt, bụ ndị na-enweghị ike inye iwu n'usoro iwu ya, zipụrụ onye nnọchianya ya na Miletus, bụ onye a ma ama maka nkwanye ùgwù maka iwu na iwu ọha mmadụ. Mgbe ọ laghachiri, o mere mkpesa na onye ọchịchị aka ike na ọ mụtaghị ihe ọ bụla dị mma maka ụbọchị abụọ, na ya na onye na-achị Miletus na-achịkwa ihe onwunwe ya ma na-ekwu okwu n'isiokwu ndị na-adịghị mma. O kwukwara na ọ bụ onye ọchịchị Milesian ka ọ na-akụda ndị kasị baa ọgaranya, Ghaa ọka ọka mmiri ma zọda ha n'ala. Usoro nchịkọta dum dabeere na njirimara nke ndị dị n'okpuru ya, nke a na-adabere n'àkwà Procrustean - ma ọ bụ nke di na ọnụọgụ abụọ, ma ọ bụ na-emejọ gị.

Anyị na-akpali anyị site na ọchịchọ ndị na-ewute anyị, n'ihi na ọ dị mfe ịchịkwa nchịkwa ahụ.

N'ikpeazụ, m ga-achọ ka ị gbanwee okwu Plato, oke nkwekọrịta agaghị abụ homo cogito.