Physics: isi banye n'eluigwe, formulas, iwu. Ihe bụ isi iwu nke physics, onye ahụ kwesịrị ịma

Iji nwee mmasị na gburugburu ụwa na iwu nke ịrụ ọrụ ya na mmepe ya bụ ihe ziri ezi na nke ziri ezi. Ọ bụ ya mere o ji bụrụ ihe ezi uche dị na ya ịṅa ntị na nkà mmụta sayensị, dịka ọmụmaatụ, physics, nke na-akọwa ọdịdị dị mkpa nke nhazi na mmepe nke eluigwe na ala. Iwu dị iche iche nke anụ ahụ dị mfe ịghọta. Ugbua mgbe ọ dị obere, ụlọ akwụkwọ ahụ na-eme ka ụmụaka mara ụkpụrụ ndị a.

Nye ọtụtụ ndị, sayensị a malitere na akwụkwọ ọgụgụ bụ "Physics (Grade 7)." Ebumnuche dị iche iche na iwu nke ndị na-arụ ọrụ na ndị na-emepụta ọgwụ na thermodynamics na-emeghe n'ihu ụmụ akwụkwọ, ha ga-amatakwu isi nke iwu anụ ahụ. Ma, ọ bụrụ na ihe ọmụma amachaghị na ụlọ akwụkwọ? Iwu ndị dị aṅaa ka mmadụ kwesịrị ịma? Nke a ga-atụle mgbe e mesịrị na isiokwu ahụ.

Science nke physics

Ọtụtụ n'ime nuances nke sayensị ndị a kọwara maara onye ọ bụla site na nwata. Nke a bụ n'ihi n'eziokwu na, n'ụzọ bụ isi, nkà mmụta ahụike bụ otu n'ime ebe ndị ọkà mmụta sayensị dị. Ọ na-akọwa banyere iwu nke okike, mmetụta nke na-emetụta ndụ nke onye ọ bụla, na n'ọtụtụ ụzọ ọbụna nye ya, banyere atụmatụ nke ihe, usoro ya na iwu nke imegharị.

Okwu nke "physics" bụ Aristotle dere mbụ na narị afọ nke anọ BC. Ná mmalite, ọ dị ka echiche nke "nkà ihe ọmụma". A sị ka e kwuwe, ma sayensị abụọ nwere otu ihe mgbaru ọsọ - iji kọwaa n'ụzọ zuru oke usoro nile nke ịrụ ọrụ nke eluigwe na ụwa. Mana ugbua na narị afọ nke iri na isii, n'ihi mgbanwe mgbanwe sayensị, nkà mmụta ahụike adawara onwe ya.

Iwu iwu

A na-eji iwu ndị bụ isi nke physics mee ihe na alaka dị iche iche nke sayensị. Na mgbakwunye na nke a, e nwere ndị a na-ewerekarị na ha bụ ndị nkịtị n'ozuzu ụwa. Ọ bụ banyere iwu nke nchekwa na mgbanwe nke ike.

Ọ na-egosi na a na-echekwa ike nke usoro mmechi ọ bụla mgbe ihe ọ bụla na-eme na ya. Ka o sina dị, ọ nwere ikike ịgbanwe onwe ya n'ụdị ọzọ ma gbanwee nhazi ya dị iche iche na akụkụ dị iche iche nke usoro ahụ. N'otu oge ahụ, na usoro a na-adịghị akọwapụta, ike na-ebelata, ma ọ bụrụ na ike nke ahụ na ubi niile na-emekọrịta ya na-abawanye.

Na mgbakwunye na ụkpụrụ ahụ dị n'elu, physics nwere ihe ndị bụ isi, usoro, iwu ndị dị mkpa maka nkọwa nke usoro na-eme n'ụwa. Nchọpụta ha nwere ike ịbụ ihe omume dị egwu. Ya mere, n'isiokwu a, a ga-eji nlezianya tụlee iwu ndị bụ isi nke physics, na iji ghọta ha nke ọma, ọ dị mkpa ka ha lebara anya.

Mechanics

Ọtụtụ ndị ọkà mmụta sayensị na-eto eto na-achọpụta iwu ndị bụ isi nke physics nke ọkwa nke 7 na nke 9 nke ụlọ akwụkwọ ahụ, bụ ebe a na-enyocha akụkụ nke sayensị, dị ka ọrụ nhazi. A kọwara ụkpụrụ ya ndị dị n'okpuru ebe a.

1. Iwu nke njedebe nke Galileo (nke a na-akpọkwa usoro iwu nke njikọta, ma ọ bụ ihe ndabere nke usoro iheomume oge ochie). Ihe kachasị mkpa nke ụkpụrụ ahụ bụ na n'okpuru ọnọdụ ndị yiri ya, usoro ntinye usoro ọ bụla na-adịghị mma bụ otu.
2. Iwu Hooke. Ya mkpa bụ na nke ukwuu mmetụta na -agbanwe ahu (spring, mkpanaka, console, doo) si n'èzí, nke ukwuu bụ ya deformation.

Newton iwu (na-anọchi anya oge gboo na-arụzi ụgbọala ndabere):

1. Ụkpụrụ nke inertia na-ekwu na ahụ ọ bụla nwere ike izu ike ma ọ bụ na-agagharị na nke ọ bụla ma ọ bụrụ na ọ nweghị ozu ọzọ na-eme ya n'ụzọ ọ bụla, ma ọ bụ na ha na-akwụ ụgwọ ibe ha. Iji gbanwee ọsọ ọsọ, ọ dị mkpa iji aka dị ike na-eme ahụ, na, n'ezie, ntụgharị nke ihe otu ike ahụ dị n'akụkụ dị iche iche ga-adị iche.
2. Ihe kachasị mkpa na-egosi na ndị na-emepụta ihe na-eme ugbu a na ahụ ahụ, nke ka ukwuu bụ ọganihu e nwetara na ya. Na, ya mere, ka ahụ dịkwuo arọ, obere ihe ngosi a.
3. Iwu nke atọ nke Newton na-ekwu na akụkụ abụọ ọ bụla na-ejikọta ibe ha mgbe niile n'otu ihe yiri nke ahụ: ikike ha dị n'otu, na-enwe ọnụ ọgụgụ buru oke ibu ma nwee ntụzigharị dị n'akụkụ okporo ụzọ nke jikọtara ozu ndị a.
4. Ụkpụrụ nke njikọta na-ekwu na ihe niile dị iche iche na-emenụ n'okpuru otu ọnọdụ ahụ dị na ebe ntanetị na-enweghị atụ.

Thermodynamics

Akwụkwọ ọgụgụ ụlọ nke na-ekpughe ụmụ akwụkwọ (iwu ahụ bụ "Physics, Grade 7"), na-eme ka ha mara ihe bụ isi nke thermodynamics. Anyị na-atụle okwu ya n'obere oge.

Iwu nke thermodynamics, nke bụ isi nke alaka ụlọ ọrụ sayensị a, dị n'ozuzu ya na enweghị njikọ na nkọwa nke usoro nke ihe dị na nrịkota atomic. Site n'ụzọ, ụkpụrụ ndị a dị mkpa ọ bụghị nanị maka physics, kamakwa maka onwu, usoro ihe omumu, akụrụngwa ụgbọ mmiri, na ihe ndị ọzọ.

Dịka ọmụmaatụ, na alaka ụlọ ọrụ ahụ, e nwere nchịkwa nke na-enweghị nkọwa ezi uche dị na ya, na n'ime usoro mechiri emechi, ọnọdụ mpụga na-agbanweghị agbanwe, a na-eguzobe ọnọdụ njikọrọ na oge. Na usoro nke na-aga n'ihu n'ime ya na-akwụghachirịrị onwe gị ụgwọ.

Ọchịchị ọzọ nke thermodynamics na-akwado ọchịchọ nke usoro ahụ, nke mejupụtara ọnụọgụgụ ọnụ ọgụgụ nke ihe ndị a na-eji ọgba aghara na-emegharị, na mgbanwe onwe onye site na ọnọdụ ndị nwere ike ịchọta ihe ndị ọzọ.

Iwu nke Gay-Lussac (nke a na-akpọkwa iwu gas) na-ekwu na maka gas nke otu uka n'okpuru ọnọdụ nrụgide siri ike, ihe si n'ịgbasa olu ya site na okpomọkụ zuru oke ga-aba uru mgbe nile.

Ọchịchị ọzọ dị mkpa nke alaka a bụ iwu mbụ nke thermodynamics, nke a na-akpọkarị usoro nchebe na mgbanwe nke ike maka usoro thermodynamic. Dị ka ya si kwuo, ọ bụla ọkụ nke a na-agwa usoro ahụ ga-eji nanị ya mee ihe na njedebe nke ike ya na arụmọrụ nke ọrụ ya na njikọ ọ bụla na-arụ ọrụ n'èzí. Ọ bụ oge a ka ọ bụrụ ihe mgbakwasị ụkwụ maka ịmepụta atụmatụ nke ọrụ nke ndị ọrụ thermal.

Iwu gas ọzọ bụ iwu nke Charles. Ọ na-ekwu na nnukwu nrụgide nke otu uka nke ezigbo gas na ọnọdụ nke ịnọgide na-enwe olu mgbe niile, ka ọ dị elu karị.

Eletrik

Na-emeghe ndị ọkà mmụta sayensị na iwu ndị dị mma gbasara usoro physics nke 10 nke ụlọ akwụkwọ. N'oge a, a na-amụ ihe ndị bụ isi nke okike na iwu nke ihe ọkụ eletrik, yana nhụpụ ndị ọzọ.

Dịka ọmụmaatụ, iwu Ampe, na-ekwu na ndị na-eduzi na-ejikọta na otu, site na nke nke ugbu a na-aga n'otu ntụziaka, na-adọrọ mmasị na ya, na n 'ọhụụ nke dị ugbu a, na-agbanyeghachi. Mgbe ụfọdụ, a na-eji otu aha ahụ mee ihe maka iwu anụ ahụ, nke na-ekpebi ike na-arụ ọrụ na mpaghara magnet dị ugbu a na obere akụkụ nke onye nduzi ugbu a na-eduzi ugbu a. A na - akpọ ya - ike nke Ampere. Nchoputa a mere ndi sayensi na onwa mbu nke iri na itoolu (nke bu na 1820).

Iwu nchedo nke ụgwọ bụ otu n'ime ụkpụrụ ndị bụ isi nke okike. Ọ na-ekwu na ọnụ ọgụgụ algebra nke niile ebubo eletrik na-adabere na usoro ọ bụla a na-emepụtrik na-anọgide (na-adị mgbe nile). N'agbanyeghị nke a, ụkpụrụ ahụ dị n'elu adịghị egbochi ọdịdị nke ihe ebubo ọhụrụ n'ime usoro ndị ahụ n'ihi usoro ụfọdụ. Ka o sina dị, ụgwọ eletrik niile nke ihe ọ bụla e guzobere ọhụrụ aghaghị ịbụ efu.

Ụkpụrụ Coulomb bụ otu n'ime isi nke electrostatics. Ọ na-ekwupụta ụkpụrụ nke ike nke mmekọrịta dị n'etiti okwu ebubo dị iche iche na-akọwa nhazi ọnụ ọgụgụ dị n'etiti ha. Ụkpụrụ Coulomb na-enye anyị ohere ịkọwa ụkpụrụ ndị bụ isi nke electrodynamics na ụzọ nchọpụta. Ọ na-ekwu na ofu mgbe ebubo bụchaghị emekọ a ike nke dị elu nke ukwuu ngwaahịa nke ha magnitudes, na ya, nta nta square nke anya n'etiti ndị a ebubo na ndị permittivity nke gburugburu ebe obibi nke ndị kọwara mmekọrịta emee.

Iwu Ohm bụ otu n'ime ụkpụrụ nke ọkụ eletrik. Ọ na-ekwu na ike nke ike eletrik na-eme mgbe nile na-arụ ọrụ na mpaghara ụfọdụ nke sekit ahụ, ka voltage ahụ dị na njedebe ya.

"Right n'aka na-achị" a na-akpọ ụkpụrụ nke na-enyere iji chọpụta ntụziaka nke ugbu a na a na-eduzi ya na-akpụ akpụ na a ndọta ikpughe na a ụfọdụ ụzọ. Iji mee nke a, ọ dị mkpa itinye aka nri aka ka usoro nke mmepụta magneti metụ aka nkwụ aka gị ma dọpụta mkpịsị aka na nduzi nke onye nduzi ahụ. N'okwu a, mkpịsị aka anọ fọdụrụnụ ga-ekpebi ntụziaka nke mmegharị nke mmepụta ugbu a.

Ọzọkwa, ụkpụrụ a na - enyere aka ịchọpụta kpọmkwem ebe ntinye nke magnetin nke onye nduzi nke na - eduzi ugbu a na oge enyere. Ọ na-eme ka nke a: na-etinye gị isi aka nri nke mere na ọ na-arụtụ aka na ntụziaka nke ugbu a, na ndị ọzọ na mkpịsị aka anọ ịghọta n'ụzọ ihe atụ eduzi. Ebe mkpịsị aka ndị a na-apụta, ga-egosipụtakwa kpọmkwem ntụziaka nke ntinye nke magnetik.

Ụkpụrụ nke mmepụta nke electromagnetic bụ oge nke na-akọwa ọrụ nke ndị na-agbanwe agbanwe, ndị na-emepụta ihe, ndị na-emepụta eletrik. Nke a iwu bụ dị ka ndị a: na a mechiri emechi circuit N'ịbụ ndị electromotive ike nke na itinye n'ọkwa nke ukwuu, nke ukwuu na ọnụego nke mgbanwe nke magnetik agbanwe oge.

Optics

Alaka "Optics" na-egosiputa akụkụ nke usoro ọmụmụ akwụkwọ (iwu bụ isi nke physics: akara ule 7-9). Ya mere, iwu ndị a anaghị esiri ike ịghọta dịka o yiri ka ọ na-ele anya na mbụ. Ọmụmụ ihe ha na-ewetara ha ọ bụghị nanị ihe ọmụma ọzọ, mana nghọta nke ọma banyere eziokwu gbara gburugburu. Ụkpụrụ ndị bụ isi nke physics, nke a pụrụ ịkọwa na ngalaba nke ihe ndị dị mma, bụ ndị a:

1. Ụkpụrụ Guinness. Ọ bụ usoro na-enye gị ohere iji nyochaa nke ọma na akụkụ nke ọ bụla nke nke abụọ kpọmkwem ọnọdụ nke ihu n'ihu. Ihe kachasị mkpa bụ ihe ndị na-esonụ: ihe niile dị n'èzí n'ihu ebili ahụ na akụkụ ụfọdụ nke abụọ, n'ụzọ dị mkpa, n'ime onwe ha na-ebute ebili mmiri (nke abụọ), mgbe ịkwanye ihu ihu n'ihu n'otu akụkụ ahụ nke abụọ dị ka elu , Nke na-ekpuchi ebili mmiri niile (nke abụọ). Ejiri ụkpụrụ a kọwaa iwu ndị dị na ntụgharị nke ìhè na ntụgharị ya.
2. Ụkpụrụ Huygens-Fresnel na-egosipụta usoro dị irè iji dozie nsogbu ndị metụtara ebili mmiri. Ọ na-enye aka ịkọwa nsogbu nsogbu ndị metụtara mmemme nke ìhè.
3. Iwu nke echiche nke ebili mmiri. A na-eji ya eme ihe maka nlele na enyo. Ihe kachasị dị na ya bụ na mmiri ahụ na-agbada, na nke e gosipụtara, nakwa dịka nke a na-eji arụ ọrụ nke ọkụ, dị n'otu ụgbọelu. Ọ dịkwa mkpa icheta na ikuku nke okporo osisi ahụ na-adịkarị ka hà nhata n'ogo nke ntụgharị.
4. Ụkpụrụ nke ntụgharị nke ìhè. Ngbanwe a na trajectory nke mbugharị nke ụfe electromagnetic (ìhè) n'oge a na-agbagharị site na otu usoro dịgasị iche na nke ọzọ, nke dị iche na nke mbụ na ọtụtụ akwụkwọ ntanetị. Ịgba ọsọ nke ọkụ na ha dị iche.
5. Iwu nke ntutu nke ọma. Ihe kachasị mkpa, ọ bụ iwu metụtara mpaghara nke ihe ndị dị na geometric, ma na-esote: na ụdị ọ bụla dịgasị iche (n'agbanyeghị ọdịdị ya) ìhè na-agbasa n'ụzọ doro anya, dị ka nkwụsị dị mkpirikpi. Iwu a na-akọwa n'ụzọ doro anya na ịmepụta onyinyo.

Atomic na nuclear physics

Iwu ndị bụ isi gbasara physics, tinyere isi ihe nke nukom na nuclear physics, na-amụ na akara elu nke ụlọ akwụkwọ sekọndrị na ụlọ akwụkwọ ka elu.

Ya mere, Bohr's postulates bụ usoro nke nkwekọ bụ isi, nke ghọrọ ihe ndabere nke tiori. Ihe kachasị mkpa bụ na usoro atomiki ọ bụla nwere ike ịnọgide na-arụ ọrụ naanị n'ụlọnga na-anọchi anya. Ntughari ọ bụla ma ọ bụ ntinye nke atom site na ntin na-eji ụkpụrụ ahụ eme ihe, ihe kachasị mkpa bụ ihe ndị na-esonụ: radieshon metụtara okporo ụzọ na-aghọ monochromatic.

Ndị a postulates na-ezo aka na usoro ọmụmụ ụlọ akwụkwọ mara mma nke na-enyocha iwu bụ isi nke physics (ọkwa 11). Ihe ọmụma ha dị mkpa maka onye gụsịrị akwụkwọ.

Iwu ndị bụ isi nke physics nke mmadụ ga-ama

Ụfọdụ ụkpụrụ anụ ahụ, ọ bụ ezie na ha so n'otu ngalaba nke sayensị a, ọ bụ nke a n'ozuzu ya ma onye ọ bụla kwesịrị ịma ya. Ka anyị debe iwu ndị bụ isi nke physics nke mmadụ kwesịrị ịma:

• Iwu nke Archimedes (na-ezo aka na mpaghara nke hydro- na aerostatics). Ọ na-egosi na ụdị ụbụrụ dị ike na-arụ ọrụ n'ahụ ọ bụla nke emikpuru n'ime ihe ma ọ bụ mmiri mmiri, nke a ga-enye aka na-arịgo elu. Ike a dị n 'oge ọbụla hà nhata nke mmiri mmiri ma ọ bụ gas nke ahụ gbakọrọ.
• Ụdị ọzọ nke iwu a bụ ihe ndị a: ahụ a na-emikpu n'ime gas ma ọ bụ mmiri mmiri ga-efunahụ ya dị ka ọ bụ mmiri nke mmiri mmiri ma ọ bụ gas nke a na-emikpu ya. Iwu a ghọrọ ihe bụ isi nke ozizi nke igwu mmiri.
• Iwu nke gravitation zuru ụwa ọnụ (nke Newton chọpụtara). Ihe kachasị mkpa bụ na enwere ike ịchọta anụ ahụ ọ bụla, nke na-ebuwanye ibu nke anụ ahụ ndị a, ma dịka nke ahụ, obere nke dị ntakịrị dị n'etiti ha.

Nke a bụ iwu atọ nke usoro physics nke onye ọ bụla kwesịrị ịma, onye chọrọ ịghọta usoro nke ịrụ ọrụ nke gburugburu ụwa na ihe ndị dị na usoro ahụ na-eme na ya. Ịghọta ụkpụrụ nke omume ha dị mfe.

Uru nke ihe ọmụma dị otú ahụ

Iwu ndị bụ isi nke physics ga-adị na ngwongwo nke mmadụ, n'agbanyeghị afọ ya na ụdị ọrụ ya. Ha na-egosipụta usoro nke ịdị adị nke ihe niile dị taa, na, n'eziokwu, ọ bụ nanị na-anọgide na-anọgide na-agbanwe n'ụwa.

Iwu ndị bụ isi, echiche nke usoro physics na-emeghe ohere ọ bụla maka ịmụ ụwa gbara gburugburu. Ihe ọmụma ha na-enyere aka ịghọta usoro ịdị adị nke eluigwe na ala na mkpali nke ahụ dum. Ọ na-eme ka anyị bụghị nanị ndị nledo nke ihe omume na usoro kwa ụbọchị, ma na-enye anyị ohere ịghọta ha. Mgbe mmadụ ghọtara nke ọma iwu bụ isi nke physics, ya bụ, usoro niile na-emetụta ya, ọ na-enweta ohere iji jikwaa ha n'ụzọ kachasị dị irè, na-eme nchọpụta ma na-eme ka ndụ ya ka mma.

Nsonaazụ

A na-amanye ndị ụfọdụ ka ha na-amụ ihe omimi nke iwu gbasara physics maka Ọchịchị Na-ahụ Maka Otu, ndị ọzọ - dịka ọdịdị nke ọrụ ahụ, na ụfọdụ - site n'ịchọ ịmata sayensị. N'agbanyeghị ihe mgbaru ọsọ ị na-amụ banyere sayensị sayensi, uru nke ihe ọmụma ndị a na-enweta agaghị enwe ike imeju ya. Enweghị ihe na-enye afọ ojuju karịa nghọta nke usoro na usoro nke ịdị adị nke ụwa gbara anyị gburugburu.

Ị nọgide na-indifferent - ịzụlite!