Economics dị ka akụ na ụba na sayensị

Economics - okwu nke sitere na Greek oge ochie. O biliri n'ihi nchikota nke okwu "aku na uba" na "iwu". Ma ọ bụrụ na tupu ya adabere na nkà ihe ọmụma, ọ bụzi sayensị zuru ezu nke nwere usoro ihe ọmụma na nke a na-etinye n'ọrụ ya. Ebe ọ bụ na mmalite nke echiche ahụ n'onwe ya, enweela ike ịba ụba ma gbanwee. Ya mere, ka anyị chọpụta ihe akụnụba dị ka akụnụba na sayensị.

Nkọwa nke oge a

Akuku nke uba dika onodu aku na uba bu isi ihe. N'ozuzu, nke a bụ nchịkọta nke edemede nile, ihe onwunwe na ihe a na-ahụkebeghị, nke ndị mmadụ na-eji egbo mkpa. Economy dị ka akụ na ụba bụ usoro nkwado ndụ nke mmadụ na-eme ma nọgide na-elekọta iji nọgide na-adị ndụ ma bulie ọkwa ya.

Ugbu a, lee anya na akụnụba dị ka sayensị. N'okwu a, ọ bụ nchịkọta nke ọmụma dịnụ gbasara ọrụ ndị mmadụ na-arụ. Ọ na-amụ banyere iji ihe onwunwe eme ihe maka mkpa ndụ dịka enweghị ike ha, yana àgwà ndị na-etolite n'oge usoro nlekọta. Dị ka mmasị ikpeazụ bụ usoro mmepụta, nkesa, mgbanwe na oriri nke ngwaahịa.

Na-eme ka ihe a na-ekwu

Ya mere, akụnụba bụ akụnụba na sayensị banyere ya, yana gbasara mmekọrịta nke na-etolite n'etiti ndị mmadụ n'oge mmepụta ihe. Iji kwuo na e nwere otu nkọwa, ọ bụkwa eziokwu, ọ gaghị ekwe omume. Onodu aku na uba dika sayensi na onodu aku na uba bu ndi mmadu di iche iche na-eche di iche iche di iche iche na ihe di iche iche nke ihe omuma na ihe omuma. Ya mere, ọ ga-ekwe omume ịchọta ọtụtụ nkọwa nke nkọwa. Ụfọdụ na-ekwu na isi ihe dị na akwụkwọ ntụziaka, ndị ọzọ adịghị eme ihe ọ bụla.

Akwụkwọ

Amụ akụ na-etinye aka na ọmụmụ banyere otu akụkụ nke ọha mmadụ. N'ihi nke a, ọ na-ejikọta ya na ọtụtụ nyocha sayensị: akụkọ ihe mere eme, mmekọrịta ọha na eze, nkà mmụta mmekọrịta mmadụ na eze, ndị ọkàikpe, ndị ọkà mmụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ndị ọzọ. A na-ejikwa akụ na ụba mee ihe na mgbakọ na mgbakọ na mwepụ, usoro ụzọ nyocha, iji meziwanye nsonaazụ ya, jiri nyocha mee ihe. Dịka ihe atụ nke mgbagwoju anya, enwere ike ịkọta mmekọrịta ya na jurisprudence. Ihe dị mkpa maka mmekọrịta ọha na eze bụ ụkpụrụ ha site na iwu, yana nkọwa nke usoro nke omume dị iche iche (dịka ọmụmaatụ, ndebanye aha ụlọọrụ). N'okwu a, ọrụ ahụ na-aga n'ihu n'echiche.

Mgbanwe site na tiori ime ihe

Otu akụkụ dị mkpa bụ oke na ụba dị ka sayensị nke ọtụtụ ọzụzụ: akụ na ụba nke ugbo, ọrụ, ụlọ ọrụ na ihe ndị ọzọ. Ya mere, n'ihu ya, e nwere ihe mgbaru ọsọ dị otú ahụ (nchịkọta nchọpụta):

1. Ọrụ bụ isi bụ ịchọ ohere iji jiri akụ na ụba rụọ ọrụ nke ọma. Ọzọkwa, enwere usoro kachasị mma maka iji ihe eji eme ihe, na-eburu n'uche na ha ejedebe (na mkpa ndị a na-akparaghị ókè).
2. Isiokwu nke nyocha bụ mmekọrịta akụ na ụba, njikọ, mmekọrịta dị iche iche na-ebili dị ka ihe mmepụta nke aku na uba na usoro mmepe ya.
3. Ihe dị mkpa bụ na a na-etinye ọnụego ahụ na njikọ ọrụ, kama ọ bụ n'ihi ihe kpatara na mmetụta.

Economics dịka sayensị na-arụ ọrụ dị iche iche:

1. Nchọpụta.
2. Ụkpụrụ.
3. Nkụzi.
4. Ihe omimi.
5. Ihe bara uru.

E nwekwara ọkwa abụọ nke nyocha nke metụtara mpaghara a:

1. Macroeconomics. Ọ bụ sayensị nke na-enyocha akụ na ụba dị ka dum. Ihe gbasara mmasị ya na-agụnye ahụ ike akụ na ụba nke ụwa dum na mba ọ bụla. Ọ nwere mmasị na ọrụ gbasara ọrụ, enweghị ọrụ, ọganihu akụ na ụba, onu oriri, na ihe ndị ọzọ. Ihe ndị bụ isi bụ ala, ụlọ ọrụ, ezinụlọ.
2. Microeconomics. Ọ bụ a na sayensị na-amụ na omume nke na-eji ọkụ, sịrị na onye ọrụ. Ọ na-enyocha mbipụta dị ka enweghị ihe onwunwe, ohere na-eri, price, oke, na-agbanwe ọkọnọ na ina nke ụfọdụ ngwongwo ụfọdụ ahịa, na na. Isi ihe ndị a bụ ụlọ ọrụ na ezinụlọ.

Ugbu a, ka anyị tụgharịa gaa n'akụkụ ahụ dị mkpa ma chọpụta ihe akụ na ụba dị ka akụnụba. Nke a bụ echiche nke usoro?

Usoro usoro mmepụta ihe

Ọ na-enye ndị mmadụ ọnọdụ ọnọdụ maka obibi - ụlọ, nri, uwe, ngwaahịa ọgwụ na ihe ndị ọzọ. Lee ọtụtụ akụkụ dị mkpa:

1. Ntupụta. Nke a bụ usoro nke e ji akụ na ụba akụ na ụba.
2. Nkesa. A na-ekesa ngwaahịa ma ọ bụ ego na ndị mmadụ na-ekere òkè na mmepụta ma ọ bụ nnata ya.
3. Gbanwee. Nke a bụ usoro ebe, karịa ngwaahịa, onye na-anata ego ma ọ bụ ngwaahịa / ọrụ ọzọ.
4. Nri. Nke a bụ ojiji nke iji ma ọ bụ bibie ngwaahịa.

Onodu akụ na ụba dị ka akụ na ụba na-egosipụta na ọ na-emepụta ngwaahịa ma ọ bụ ọrụ, bụ nke e mechara kesaa site na usoro niile dị iche iche n'etiti ndị otu obodo ma jiri.

Nsogbu

Mgbe a na-ewere ọnọdụ akụ na ụba dị ka sayensị na akụ na ụba, ọ na-esiri ike ileghara nsogbu ndị edozibeghị. Ya mere, nsogbu kachasị mkpa bụ afọ ojuju maka mkpa ndị mmadụ na-eto eto na-eto eto (na-akpatụghị), ebe e nwere ụfọdụ ihe onwunwe nke anaghị abawanye. Na mgbe mmadụ nwere mkpa. Nke a bụ ihe a na-akpọ mkpa maka ihe dị mkpa iji kwadoo ma gosipụta ọha na eze na onye ọ bụla na mmepe ha. Enweghị ike ileghara mkpa ụmụ mmadụ anya, ebe ọ bụ na omume dị otú ahụ nwere nsogbu ndị na-adịghị mma. Ihe dị mkpa maka ụlọ, ihe oriri, ihe dị iche iche maka ihe onwunwe maka mmadụ. Ya mere, oké mkpa na-enwe dị iche iche na aku na uba uru. Ha bu uzo iji gboo mkpa mmadu. N'eziokwu, ha dị na ọnụ ọgụgụ dị oke ọnụ. Nke a bụ n'ihi eziokwu ahụ bụ na e kere ha site n'enyemaka ego ndị na-enweghị njedebe. A na-akpọkwa nke ikpeazụ na akụ na ụba ihe mmepụta.

Mmechi

N'ebe a, anyị tụlekwara echiche a. Economics dị ka akụ na ụba na dị ka sayensị bụ echiche abụọ jikọrọ ọnụ na ihe jikọrọ ya. Ịdọ aka ná ntị a dị oke mgbagwoju anya ma kwesịkwara nkwanye ùgwù. O di nkpa maka iwulite ulo oru siri ike. Maka nke a, ọ dị mkpa na onye ọ bụla nke na-amụ ya na-arụ ọrụ ha na akọ na uche ma na usoro mmụta na n'ebe ọrụ. Ọ dịkwa mkpa ọ bụghị naanị iburu ihe n'isi, kama ịtụgharị uche, chee echiche na ọbụna na-arụ ụka (ọ bụrụ na esemokwu).