Mgbagwoju anya na-emetụtaghị onwe ya: ụdị na ihe ọ pụtara

Olee ndị na-echegbu onwe ha? Hapụ ma zọpụta ndị mmadụ na ụfọdụ ndị na-egosi ma wepu ndị ọzọ, bụ ndị na-adịchaghị mma iji gbanahụ ụwa anyị siri ike. Nke a usoro a na-akpọ wuru nhọrọ , a nnọọ ọrụ dị mkpa mgbe ọ na-ewe a nwoke. Mana ọrụ anyị taa bụ ịmatakwu nhọrọ nhọrọ, ma ọ bụ ka anyị ga-amụta ihe mgbagha interspecific bụ.

Mgbaàmà ndị bara uru nye ụmụ mmadụ adịghị mkpa mgbe niile ma dị mkpa maka ụmụ anụmanụ. Omuma nwere ike ichebe umu umu, ma ufodu nwere ike kpochapu. Usoro a na-mara site na okwu "eke nhọrọ", na interspecies ọgụ na mgba - nke a bụ otu n'ime ngwá ọrụ nke usoro a. Nke ahụ bụ, ụmụ anụmanụ na-asọmpụ ibe ha maka nri, mmiri, mpaghara na ihe ndị ọzọ. Nke a bụ otú umu si eme, ha na-amanye ime ihe ụfọdụ ma ọ bụ na-apụ kpamkpam site na ihu Ụwa.

Darwin

Maka oge mbụ okwu a bụ "mgbagha interspecific" anyị nụrụ site na nnukwu ọkà mmụta sayensị bụ Charles Darwin. Ọ dị mkpa iburu n'uche ihe ọ ghọtara site n'okwu ndị a na-ekwu. Darwin kwuru na ndị na -alụ maka ịdị adị na a sara mbara ma metaphorical uche. N'ezie, ụdị anụmanụ na osisi dị iche iche na-adabere na ibe ha, ma n'oge agụụ, ihe ndị dị ndụ na-amalite ịlụ ọgụ maka ihe onwunwe ndị na-eme ka ha dịrị ndụ ma mụọ ụmụ ha. Mkparịta ụka dị n'etiti mmadụ na-enwe ụdị dị iche iche (dịka ọmụmaatụ, nwa zebra na ọdụm, nduru na nza). N'ihe atụ nke mbụ, ọdụm nwere ike iri zebra iji mejuo agụụ ya, na nke abụọ anyị gosiri ụdị nnụnụ abụọ na-alụ ọgụ maka ala na ókèala.

Ịnwere ike inye ihe atụ si n'ụwa mmiri n'okpuru, maka nri na ókèala ahụ na-alụ ụdị azụ ụfọdụ. Ihe kacha mkpa maka mmeri bụ mmepụta nke ụmụ. Azụ ndị na-atọba nsen n'ụba buru ibu ga-eme ka nke ọzọ dị elu ma ọ bụ emesịa.

Ngwuregwu

A na-ekewa ndị interspecies mgba maka ịdị adị n'ime ìgwè abụọ:

• Ngwuregwu.
• Guzogide mgba.

Ụdị nke mbụ na-eduga, ọ bụ ebe a ka esemokwu dị n'etiti ihe dị ndụ pụtara onwe ha, nke ọma na-emetụta evolushọn. Nsogbu a na-enweghi ike, ihe kpatara nke a nwere ike kewa n'ime mpi maka mkpa ndu na otu uzo esi zute ha, ka ekewawara n'ime:

• Egwuregwu Trophic.
• Ndepụta.
• Mmepụta.

A na-egosipụta ụdị nke mbụ ma ọ bụrụ na ihe ọkụkụ na-alụ ọgụ maka nri, ìhè anyanwụ, nri na mmiri. Dịka ọmụmaatụ, ndị na-eri anụ ndị na-achụ nta n'ókèala, na-asọmpụ ibe ha, na-amalite. Ha na-esiwanye ike site na isi ísì na anya, na ọsọ ọsọ na-arịwanye elu.

A na-egosipụta ụdị nke abụọ n'etiti anụ ọhịa, ma ọ bụrụ na ha bi n'otu gburugburu ebe obibi ma na-agbaso ihe otu ihe ahụ. Nke a bụ isi ihe kpatara ngwaọrụ ndị na-emepe emepe iji lanarị n'ọnọdụ ọjọọ.

A na-enwekarị mgbagwoju anya na-arụ ọrụ na osisi. Ihe ndị na-adọta ụcha na isi ísì nwere ohere dị ukwuu maka mmetọ site na ụmụ ahụhụ.

Guzo agha

Ọ bụrụ na n'oge usoro asọmpi na-abanye na mmegide n'ụzọ pụtara ìhè, ya bụ, iji ihe ndị dị ndụ ma ọ bụ ihe abiotic, ọgụ mgbagwoju anya bụ nkwekọrịta kpọmkwem nke ndị mmadụ n'otu n'otu. Lee ụdị ndị a:

• Na-alụso ihe ndị dị ndụ ọgụ.
• Na-alụso ihe ndị na-abiotic ọgụ.

Ụdị nke mbụ na-egosi mgba maka nri na ohere nke mmeputakwa, ya bụ, na-ekewara n'ime ọgwụ na ịmụ nwa. N'okwu mbụ, anyị na-ekwurịta banyere mmekọrịta dị n'etiti osisi na herbivores, ndị na-eri anụ na anụ oriri na ihe ndị ọzọ. Ụdị a na-agbakarịkarị na ọgụ interspecific, a na-egosipụta ya n'ụdị nke cannibalism na ndị na-eme ihe ike. N'ihi ya, osisi na-amalite ichebe onwe ha na ogwu, glands na nsi. Ụmụ anụmanụ na-azụlite usoro nchebe (ngwa ngwa na-agba ọsọ, na-esi ísì ụtọ na ọhụụ, na-edebe ụzọ ndụ zoro ezo ...), ọ bụrụ na anyị na-ekwurịta banyere ịlụso ụmụ nje ọgụ, mgbe ahụ, a na-enwe nsogbu.

A na-ahụ umu nke abụọ n'ime nnụnụ, mgbe ha na-abanye n'arụ ụka n'etiti onwe ha maka ohere mụta nwa na mpaghara a na ịchọta ụmụ ha nri.

Mgbe ụfọdụ, ọ naghị adị mfe ịkọwa asọmpi ma ọ bụ ọgụ nkịtị. O siri ike ijide akara n'etiti echiche abụọ ahụ. Enwere otu ihe dị iche: na asọmpi, ndị na-eto eto na-alụ ọgụ n'ezoghị ọnụ, ha na-alụ ọgụ kpọmkwem na ha na-alụ ọgụ n'etiti onwe ha.

Ndezigharị na nkwupụta nke Charles Darwin

Anyị nyochachara ụdị ọgụ mgbagwoju anya nke na-abụ akụkụ nke mgbagwoju nke mgba maka ịdị adị. Ọ dịkwa mkpa ịmara na Charles Darwin gosipụtara anyị usoro a, nke kpatara nkwekọrịta n'etiti ọchịchọ maka mmepụta a na-akparaghị ókè na obere ego. Ma ndị ọkà mmụta sayensị na-amụrụ ihe mgbe e mesịrị, ha emeela mgbanwe: ọ bụghị nanị site n'ókèala ma ọ bụ enweghị nri ka a na-alụ ọgụ, kamakwa site n'ịgba ndị omempụ ókè.