Otu akụkụ ahụ dị ndụ bụ ... Nhazi ọkwa nke ihe ndị dị ndụ. Nhazi nke nkuku ndu

Otu akụkụ ahụ dị ndụ bụ isi okwu, nke sayensi dị otú ahụ na-amụ dị ka ihe ọmụmụ. Ọ bụ usoro dị mgbagwoju anya nke nwere sel, akụkụ na anụ ahụ. Otu akụkụ ahụ dị ndụ bụ nke nwere ọtụtụ njirimara njirimara. Ọ na-eku ume ma na-eri, na-akpali ma ọ bụ na-akpali, ma nwekwara nwa.

Sayensị nke ọdịdị dị ndụ

Okwu nke "biology" malitere site J.B. Lamarck - onye Frenchistist - na 1802. N'aka oge ahụ na n'enweghị onwe ya, onye German botanist GR nyere aha dị otú ahụ na sayensị nke ụwa dị ndụ. Treviranus.

Akụkụ dịgasị iche iche nke usoro ihe ọmụmụ banyere ụdị ndụ dị iche iche na-atụle ụdị dịgasị iche nke ọ bụghị nanị na e nwere, kama ọ bụ ihe ndị dị ndụ. Ha na-amụ ebe ha si malite na usoro evolushọn, usoro na ịrụ ọrụ, yana mmepe nke mmadụ na njikọ ya na gburugburu ebe obibi na ibe ya.

Akụkụ nke usoro ndu banyere ihe gbasara ndu banyere ihe ndi ozo di iche iche bu ihe ndi ozo di n'ime ihe nile di ndu na ihe nile. Nke a na-emetụta mmepụta, na metabolism, na ịzụlite, na mmepe, na uto.

Mmalite nke ọgbọ akụkọ ihe mere eme

Ihe ndi ozo di ndu n'uwa anyi di iche iche na ndi ozo n'oge a. Ha enweghị atụ. N'oge niile nkebi nke guzobere ndụ na Earth bịara eke nhọrọ. O nyeere aka meziwanye usoro nke ihe dị ndụ, nke mere ka ha gbanwee ọnọdụ nke gburugburu ụwa.

N'oge mbụ, a na-eri ihe ndị e kere eke dị ndụ na-emepụta nanị site na ihe ndị sitere na mkpụrụ ndụ ihe ndị bụ isi. N'ọbịbịa nke akụkọ ntolite ha, ma ụmụ anụmanụ na osisi bụ obere ihe ndị e kere eke na-ekpuchi. Ha dị ka amoeba dị ugbu a, acha anụnụ anụnụ-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na nje bacteria. Na mmalite nke evolushọn, ihe ndị dị iche iche malitere ịpụta, bụ nke dịgasị iche iche ma dị mgbagwoju anya karịa ndị ha bu ụzọ.

Ihe omimi

Otu akụkụ ahụ dị ndụ bụ nke a na-emepụta site na mkpụrụ ndụ nke ihe ndị na-emepụta ihe ndị na-adịghị na ya na organic.

Nke mbụ n'ime ihe ndị a bụ mmiri, nakwa salti ịnweta. Organic bekee na-na mkpụrụ ndụ ndị dị ndụ na-abụba na-edozi, nucleic asịd, carbohydrates, ATP na ọtụtụ ndị ọzọ ọcha. Ọ bụ uru na-arịba ama na eziokwu na ndụ ntule na Ọdịdị nwere otu mmiri na dị na ihe nke na-adịghị ndụ na okike. Ihe dị iche bụ ihe jikọrọ ihe ndị a. Ihe ndị dị ndụ bụ ndị ahụ, pasent iri asatọ na asatọ n'ime ha bụ hydrogen, oxygen, carbon, and nitrogen.

Nhazi

Ụwa nke uwa nke uwa anyi di ugbua ka ihe dika umu mmadu di iche iche na nkera di iche iche di iche iche di iche iche, na nde iri abuo. Enweghi ike imuta ihe di iche iche n'enyeghi usoro ihe omuma. Ebumpụta ụwa nke ndị dị ndụ bụ Karl Linnaeus bu ụzọ mepụta ihe ndị dị ndụ. Dabere na ọrụ ya, ọ na-etinye ụkpụrụ ụkpụrụ nduzi. Otu nke nhazi di iche iche bu umu nke aha ya bu na Latin.

Nhazi nke ihe ndi di ndu, nke ejiji na ndu ihe omumu nke oge a, negosi njikọta nke ndi ikwu na nnweko nke ndu nke ihe ndi di ndu. N'otu oge ahụ, a na-echekwa ụkpụrụ nke ndị isi.

Nkpuru ihe di iche iche nke ndu di iche iche nwere otu ihe, otu chromosome setara, nke a gbadoro ka ha nwee onodu di otua, ibi n'ebe di iche, n'eme onwe ha ka ha na ibe ha na-enye nkpuru, ndi puru imeghari, ma obu umu.

Enwere otu nhazi ọzọ na usoro ndu. Site na nka ndi sayensi nile na-ekewa n'ime otu di iche iche dika onodu ma obu enweghi ihe omuma. Ọ prokaryotes na eukaryotes.

Ndị otu nke mbụ na-edozi usoro ihe ochie. N'ime mkpụrụ ndụ ha, a na-ekenye mpaghara mpaghara nuklia, mana o nwere naanị mkpụrụ mole. Ọ bụ nje bacteria.

Ndị nnochite anya nuklia nke mba uwa bu eukaryotes. Sel nke nkwekorita nke ndi otu a nwere ihe ndi ozo. O doro ha anya na ha na isi. Otu a gụnyere ụmụ anụmanụ, osisi na mushrooms.

Ọdịdị nke ihe ndị dị ndụ nwere ike ịbụ ọ bụghị naanị mkpịsị ugodi. Ọmụmụ ihe ọmụmụ banyere usoro ọmụmụ na ụdị ndụ ndị ọzọ. Ndị a na-agụnye mkpụrụ ndụ ndị na-abụghị mkpụrụ ndụ, dịka nje, yana bacteria.

Klas nke ndụ

Na ụtụ ụtụ nke anụ ahụ, e nwere ọkwa n'usoro nchịkọta, nke ndị ọkà mmụta sayensị na-atụle otu n'ime isi. Ọ bụ ọdịiche dị iche iche nke nkwekọ ndụ. Ndị isi bụ ihe ndị a:

- nje bacteria;

- mushrooms;

- ụmụ anụmanụ;

- Osisi;

- mmiri mmiri.

Nkọwa nke klas

Ọrịa ahụ bụ ihe dị ndụ. Ọ bụ otu cell nke na-amụba site na nkewa. Mkpịsị nke mkpụrụ ndụ ahụ na-agbaba na nwere cytoplasm.

N'ọgbọ ọzọ nke nkwekọ ndụ bụ mushrooms. Na okike, e nwere ihe dị ka iri puku mmadụ iri ise ndị nnọchiteanya nke ụwa. Otú ọ dị, ndị ọkà mmụta sayensị mụrụ nanị pasent ise nke ọnụ ọgụgụ ha dum. N'ụzọ na-adọrọ mmasị, a na-eji ụfọdụ ihe atụ nke ma osisi ma ụmụ anụmanụ na-egosipụ. Ọrụ dị mkpa nke ihe ndị dị ndụ nke klas a bụ ikike nke decompose ihe onwunwe. Ọ bụ ya mere a pụrụ ịchọta mushrooms n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe niche niile.

Ohia nwere ike inya isi. Enwere ike ịchọta ndị nnọchiteanya a na mpaghara ndị dị otú ahụ, ebe, ọ ga - adị, ọ dịghị ọnọdụ dị adị.

Ngwakọta kachasị edozi nke ọma bụ anụmanụ na-ekpo ọkụ. Ha we nweta aha ha site na umu ha na-eri ha. A na-ekewa ndị nnọchianya nke ụmụ anụmanụ na-adịghị aghara aghara (ejigide, ịnyịnya) na anụ ọhịa (anụ ọhịa, wolf, bear).

Ndị nnọchiteanya nke ụwa anụmanụ bụ ụmụ ahụhụ. E nwere ọtụtụ n'ime ha n'ụwa. Ha na-egwu mmiri ma na-efe efe, na-efegharị na na-awụlikwa elu. Ọtụtụ n'ime ụmụ ahụhụ ndị ahụ dị ntakịrị na ha enweghị ike iguzogide nrụgide mmiri ahụ.

Otu n'ime anụ ọhịa mbụ ndị fọdụrụ na oge ndị mere n'oge ochie na ala bụ ndị amphibians na ihe ndị na-akpụ akpụ. Ruo ugbu a, ndụ ndị nnọchiteanya nke klas a jikọtara ya na mmiri. Ya mere, ebe obibi nke ndị toworo eto bụ ala akọrọ, ha na-eku ume ha site na ngụgụ. Mmiri ndị ahụ na-eku ume na mmiri na igwu mmiri na mmiri. Ka ọ dị ugbu a, e nwere ihe dị ka puku asaa asaa nke klas a dị ndụ na Earth.

Ndị nnọchiteanya pụrụ iche nke ụwa anyị bụ nnụnụ. N'ezie, n'adịghị ka ụmụ anụmanụ ndị ọzọ, ha nwere ike ịgba. N'ụwa, ihe dị ka puku asatọ na narị isii na ụmụ nnụnụ. Ndị nnọchiteanya nke klas a ji feathering na itinye nsen.

Nye nnukwu ìgwè nke ụmụ anụmanụ vertebrate nwere azụ. Ha na-ebi na ọdọ mmiri na-enwe ntù na gills. Ndị ọkà mmụta sayensị na-ekewa azụ dị iche iche. Ndị a bụ cartilaginous na bony. Ka ọ dị ugbu a, e nwere ihe dị ka puku iri abụọ dị iche iche azụ.

N'ime klas nke osisi a na-eme nke ọma. A na - ekewa ndị nnọchiteanya nke osisi ahụ n'ime dicots na monocotyledons. Nke mbụ n'ime ndị a dị na mkpụrụ ahụ bụ embrayo, nke gụnyere cotyledons abụọ. Chọpụta ndị nnọchiteanya nke ụdị a nwere ike ịbụ na epupụta. A na-ejupụta ha na nsị nke veins (ọka, biiti). Ẹmbrayo nke monocots nwere nanị otu cotyledon. Na epupụta nke osisi ndị dị otú ahụ dị n'otu (eyịm, ọka wit).

Klas nke algae nwere ihe karịrị puku iri atọ. Ndị a bụ osisi spore na-ebi na mmiri, nke na-enweghị arịa ọbara, ma nwee chlorophyll. Akụkụ a na-etinye aka na usoro photosynthesis. Algae anaghị etolite. Ntinye ha na-emepụta ma ọ bụ spores. Site na osisi dị elu osisi a nke nkwekorita dị ndụ dị iche iche site na enweghị mkpụ, akwụkwọ na mgbọrọgwụ. Ha nwere nanị ahụ a na-akpọ ahụ, nke a na-akpọ thallus.

Ọrụ dị iche iche n'ime ihe ndị dị ndụ

Kedu ihe bụ isi maka onye nnọchite anya nke ụwa ụwa? Nke a bụ mmejuputa usoro nke ike na mgbanwe ihe. N'ime ihe dị ndụ, mgbanwe dị iche iche dị iche iche na-agbanwe agbanwe mgbe niile, ike mgbanwe nke anụ ahụ na nke kemịkal na-agbanwe.

Ọrụ a bụ ọnọdụ dị oké mkpa maka ịdị adị nke akụkụ ahụ dị ndụ. Ọ bụ n'ihi metabolism na ụwa nke organic dị iche iche dị iche na ndị na-adịghị mma. Ee, na ihe ndị na-adịghị ndụ, enwekwara mgbanwe n'okwu na mgbanwe nke ike. Otú ọ dị, usoro ndị a nwere ọdịiche dị mkpa ha. Mmetụta nke na-eme n'ime ihe na-abaghị uru, na-ebibi ha. N'otu oge ahụ, ihe ndị dị ndụ na-enweghị usoro nke metabolic nwere ike ghara ịnọgide na-adị adị. Ihe si na metabolism bu mmeghari ohuru nke usoro ihe ndi ozo. Nkwụsị nke usoro mgbanwe gụnyere ọnwụ.

Ọrụ nke akụkụ ahụ dị ndụ dị iche iche. Ma, ha niile na - emetụta usoro mmemme ahụ na - eme na ya. O nwere ike ibu uba na mmeputakwa, mmepe na mgbaze, ihe oriri na respiration, mmeghachi omume na mmeghari, oke nke ihe mkpofu na ihe ndi ozo. N'ime obi ọ bụla ọrụ ahụ bụ usoro nke usoro maka mgbanwe nke ike na ihe. O dokwara anya na o nwere ike ime ihe gbasara anụ ahụ, cell, akụkụ, na akụkụ ahụ dum.

Mgbochi nke ụmụ mmadụ na ụmụ anụmanụ na-agụnye usoro ntinye ihe oriri na mgbaze. Na osisi, a na-eme ya site na photosynthesis. Otu akụkụ ahụ dị ndụ, mgbe ọ na-emetụ ya n'ahụ, na-enye onwe ya ihe ndị dị mkpa maka ịdị adị.

Otu ihe dị mkpa dị iche iche nke ihe ndị dị n'ime ụwa ndị dị n'ụwa bụ iji isi mmalite nke ume. Ìhè na nri nwere ike ịbụ ihe atụ.

Njirimara ihe onwunwe n'ime ihe ndị dị ndụ

Ihe ọ bụla nwere ihe ọ bụla dị na ya nwere ihe dị iche iche, nke, n'aka nke ya, na-etolite usoro njikọ na-enweghị atụ. Dịka ọmụmaatụ, na nchịkọta, akụkụ niile na ọrụ niile nke mmadụ bụ ahụ ya. Njirimara nke ihe di ndu di iche iche. Na mgbakwunye na otu ngwongwo chemical ma ọ ga-ekwe omume ịmalite usoro mgbanwe, ihe nke ụwa ụwa nwere ike ịhazi. Site na mpempe kpakpando na-agba chaa chaa, e guzobere ụfọdụ akụkụ. Nke a na-emepụta ihe niile dị ndụ na usoro ụfọdụ n'oge na ohere. Structural nzukọ a dum set nke mgbagwoju onwe-inye iwu na metabolic Filiks na-erukwa na a kpọmkwem iji. Nke a na-enye gị ohere ịnọgide na-arụkọ ọrụ dị mkpa nke gburugburu ebe obibi. Dị ka ihe atụ, insulin hormone na-ebelata ọnụ ọgụgụ glucose n'ime ọbara na ụfe ya. Na enweghi ihe akuku a, o na-eji adrenaline na glucagon megharia. Ọzọkwa, ihe ọkụkụ ndị nwere ọbara ọkụ nwere ọtụtụ usoro nke usoro okpomọkụ. Nke a bụ mmụba nke akpụkpọ anụ, na ikpo ọkụ ọkụ. Dịka ị pụrụ ịhụ, nke a bụ ọrụ dị mkpa nke ahụ na-arụ.

Njirimara nke ndụ nke na-na-kpọmkwem naanị na organic ụwa, na kwubiri na usoro nke onwe-amụba, n'ihi na ịdị adị nke ọ bụla ndu usoro bụ a oge ịgba. Nanị mmepụta onwe onye nwere ike ịkwado ndụ. Ọrụ a dabere na usoro nke e guzobere ihe ọhụrụ na mkpụrụ ndụ, n'ihi ozi nke etinyekwara na DNA. Mmeputara onwe onye na-ejikọtaghị ya na nnabata. E kwuwerị, nke ọ bụla n'ime ihe ndị ahụ dị ndụ na-amụpụta ndị yiri ya. Site na nzụlite, ihe ndị dị ndụ na-ekpughe àgwà ha nke mmepe, ihe onwunwe na àgwà. Ihe onwunwe a bụ n'ihi ịnọgide. Ọ dị n'ụdị nke mkpụrụ ndụ DNA.

Ihe omuma nke ozo nke ihe di ndu bu nsogbu. Usoro usoro na-emeghachi omume mgbe niile na mgbanwe ndị dị n'ime na mpụga (mmetụta). Banyere mmetụta nke ahụ mmadụ, ọ na-ejikọta ya na njirimara ndị dị na muscular, ụjọ, na anụ gland. Ihe ndị a nwere ike inye nzaghachi azụ ma ọ bụrụ na nkwarụ ahụ ike, nkwụsị nke mmetụta uche ahụ, yana ihe nzuzo nke dị iche iche (hormones, salvava, etc.). Ma ọ bụrụ na akụkụ ahụ dị ndụ anaghị enwe usoro ụjọ ahụ? A na-egosipụta ihe ndị dị ndụ nke ihe ndị dị ndụ n'ụdị nkwarụ na nke a site na ije. Dịka ọmụmaatụ, ndị protozoan na-ahapụ ngwọta nke nnu nnu dị oke elu. Maka osisi, ha na-enwe ike ịgbanwe ọnọdụ nke Ome ka ha wee nweta ìhè dị ka o kwere mee.

Usoro ọ bụla dị ndụ nwere ike ịzaghachi na ihe mkpali ahụ. Nke a bụ ihe ọzọ nke ihe nke organic earth - excitability. Usoro a na-enye site na ahụ ike na ahụ glandular. Otu n'ime mmeghachi omume ikpeazụ nke excitability bụ ije. Ikike ịkwaga bụ ihe onwunwe nke ihe niile dị ndụ, n'agbanyeghị eziokwu ahụ bụ na ụfọdụ ahụ anaghị enwe ya. E kwuwerị, ọkpụkpụ cytoplasmic na-apụta na cell ọ bụla. Ụmụ anụmanụ ndị na-akwagharị na ndị nwere mmasị. A na - ahụkarị mmepe nke okpukpu n'ihi mmụba nke mkpụrụ ndụ dị na osisi.

Habitat

Enwere ihe nke ihe ndi ozo n'uwa bu nke puru ime ma obu ihe ufodu. Ụfọdụ akụkụ nke mbara igwe na-agba gburugburu otu akụkụ ndụ ma ọ bụ otu ìgwè. Nke a bụ ebe obibi.

Na ndụ nke akụkụ ọ bụla, ihe ndị na-emepụta ihe ndị dị ndụ na ndị na-emepụta ihe na-arụ ọrụ dị mkpa. Ha na-enwe mmetụta dị na ya. A na-amanye ihe ndị dị ndụ iji meziwanye ọnọdụ dị. Ya mere, ụfọdụ n'ime ụmụ anụmanụ nwere ike ibi na mpaghara nke North North na obere okpomọkụ. Ndị ọzọ nwere ike ịdị na mbara igwe.

N'ụwa, ọtụtụ ebe dị iche iche. N'ime ha bụ:

- mmiri;

- mmiri ala;

- ala;

- ala;

- ihe di ndu;

- ala-ikuku.

Ọrụ nke ihe ndị dị ndụ na okike

Ndụ na mbara ụwa anọwo gburugburu maka ijeri afọ atọ. Na n'oge a nile, ihe ndị ahụ na-azụlite, gbanwere, biri ma n'otu oge na-emetụta ebe obibi ha.

Mmetụta nke usoro ihe ọkụkụ na ikuku mere ka ikuku oxygen karịa. N'otu oge ahụ, olu carbon dioxide dị ntakịrị belata. Isi iyi nke ikuku oxygen bụ osisi.

N'okpuru nduzi nke ihe ndi di ndu, ihe ozo nke mmiri nke Ocean Ocean agbanweela. Ụfọdụ nkume nwere ihe ndị sitere n'okike. Ihe omuma (mmanụ, coal, limestone) - nka bu kwa ihe sitere na oru nke ihe di ndu. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ihe nke ụwa dị n'ụwa bụ ihe dị ike nke na-agbanwe ọdịdị.

Mkpụrụ ndụ dị ndụ bụ ụdị ihe na-egosi àgwà nke mmadụ. Ha na ejiri ahịhịa na ala. Ọbụna otu njikọ nke njikọ a ga-efu, a ga-enwe enweghị ntụpọ n'ime usoro obibi ụlọ ahụ n'ozuzu ya. Ọ bụ ya mere ọ ga - eji dị mkpa iji chekwaa ụdị ume dị iche iche nke ụwa na ụwa.