Ụkpụrụ nke nhazi nke microorganisms

A na-ewere microorganisms (ụmụ nje) dị ka mkpụrụ ndụ na-enweghị mkpụrụ, nke oke ya anaghị eru 0,1 mm. Ndị nnọchiteanya nke nnukwu ìgwè a nwere ike ịnwe nzukọ cellular dị iche iche, ihe nrịba nke morphological na ihe ndị nwere ike ime, nke ahụ bụ, isi ihe na-eme ka ha dị n'otu bụ nha. Okwu a bu "microorganism" n'onwe ya enweghi uru nke taxonomic. Mkpụrụ nwere nnọọ ụtụ taxonomic, ndị ọzọ na-anọchite anya nkeji ndị a nwere ike ịbụ multicellular na iru oke nha.

Ụzọ kachasị mma maka nhazi nke microorganisms

Dika nmalite nghota otutu ihe banyere umu anumanu, odi nkpa iwebata iwu maka nkowa na usoro ha.

Nhazi nke microorganisms bụ nke ọnụnọ nke taxa na-esonụ: ngalaba, phylum, klas, iwu, ezinụlọ, ụdị, ụdị. Na microbiology, ndị ọkà mmụta sayensị na-eji usoro ọnụọgụ nke ihe eji eme ihe, ya bụ, nomenclature gụnyere aha ọdịdị na ụdị.

Maka ọtụtụ microorganisms, usoro ihe okike na oge zuru ụwa ọnụ bụ njirimara, ya mere, ọkpụkpụ ha dị na ụtụ isi agaghị enwe ike nanị site na njirimara ihe ọmụma. Ihe eji arụ ọrụ, na ihe omuma nke ihe omumu, na ihe omuma nke usoro ihe omumu, na ihe ndi ozo, bu kwa ihe eji eme ihe.

Ihe njirimara

Iji mata microorganism a na-amaghị, a na-eme nnyocha iji mụọ ihe ndị a:

1. Cytology nke mkpụrụ ndụ (nke bụ isi nke usoro proukaryotic).
2. Mkpụrụ ndụ nke mkpụrụ ndụ na ógbè (n'ọnọdụ ụfọdụ).
3. Akara omenala (atụmatụ nke ibu na mgbasa ozi dị iche iche).
4. Ihe mgbagwoju anya nke ihe omumu nke di iche iche nke ihe ndi na - eme ka mmadu nwee ike ime ka ha bu mmiri (aerobic, anaerobic)
5. Ihe omuma nke biochemical (ọnụnọ ma ọ bụ enweghị nke ụzọ ụfọdụ metabolic).
6. Otu ihe omuma nke ihe omumu, tinyere usoro nke nucleotides, o nwere ike ibido ngwakọ nke acids nucleic na ihe ndi ozo.
7. Akụkụ chemotaxonomic indices, nke na-eburu n'uche ihe ndị mejupụtara dị iche iche na ogige dịgasị iche.
8. Ihe omuma nke serological ("antigen-antibody" mmeghachi omume, karia maka microorganisms pathogenic).
9. Ọnụnọ na ọdịdị nke mmetụta uche na phages.

A na-eji usoro nlezianya na nhazi nke microorganisms nke prokaryotes site n'enyemaka nke "Berjee Guide to Systematics of bacteria". A na-ejikwa njirimara Berjy eme nchọpụta ahụ.

Ụzọ dị iche iche nke ịmepụta ụmụ nje

Iji chọpụta njirimara taxonomic nke organism, a na-eji ọtụtụ ụzọ nke ịmepụta microorganisms.

Site na nhazi nhazi nke ndi mmadu, a na-ele ihe anya niile anya. Nke ahụ bụ, njide ma ọ bụ enweghị nke otu ma ọ bụ ọzọ njirimara na-ewere na akaụntụ.

Nkọwa nke morphophysiological na-egosi nyocha nke njirimara ihe omimi na ọdịdị nke usoro usoro nke metabolic. N'okwu a, ihe nke a ma ọ bụ ihe onwunwe nke ihe ahụ ka enyere. Microorganism pụrụ isi chọta na a akpan akpan taxonomic ìgwè na-akpọ na-adabere isi na ụdị nke cell nzukọ, cell morphology na chịrị, nakwa dị ka uto nke agwa.

Nyocha maka njirimara arụmọrụ na-enye ohere nke iji microorganisms dị iche iche nri. Ọ dịkwa mkpa ịdabere na ụfọdụ ihe anụ ahụ na chemical nke gburugburu ebe obibi, na n'ụzọ ụfọdụ maka inweta ume. E nwere ụdị ụmụ nje ndị ahụ, maka njirimara nke ọ dị mkpa iji mepụta nchọpụta chemotaxonomic. Mkpụrụ osisi pathogenic mkpa dị mkpa serodiagnosis. Iji kọwaa nyocha nke ule ndị a n'elu, a na-eji njirimara eme ihe.

Site na nhazi nke mkpụrụ ndụ ihe nketa, a na-enyocha ọdịdị nke mkpụrụ ndụ nke ndị na-ahụ maka biopolymers kasị mkpa.

Usoro nke njirimara nke microorganisms

Na oge anyị, njirimara nke akụkụ ahụike microscopic na-amalite site n'ichepụ ọdịdị ya dị ọcha na nyocha nke usoro ntinototide nke 16S rRNA. Ya mere, a na-edozi ebe microbe na osisi phylogenetic ahụ, na nhazi nkọwa site na ụdị na ụdị dị iche iche na-eme site na iji usoro microbio. Uru nke nkwụkọtara hà nhata 90% na-enye anyị ohere ịchọta ọnụọgụ ọnụọgụ, na 97% - ụdị.

Ọbụna nghọtahie dị iche iche nke microorganisms dịka ụdị na ụdị dị iche iche nwere ike iji ngwa ngwa polyphyletic (polyphase) mee ihe, mgbe a na-ejikọta mkpebi nke nucleotide na iji ihe ọmụma dịgasị iche iche, ruo na ọkwa nke ụlọ. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, a na-achọpụta ụdị nke nsogbu ndị yiri nke ahụ, na mkpebi ọzọ nke ọnọdụ phylogenetic nke ndị a, na-edozi ọdịiche dị n'etiti ndị dị iche iche na ndị agbata obi ha kacha nso, na-anakọta data nke na-enye ohere iche iche iche iche.

Isi ihe dị iche iche nke eukaryotic microorganisms: algae

Ngalaba a na-agụnye atọ dị iche iche ebe enwere nchịkwa microscopic. Ndị a bụ algae, protozoa na fungi.

Algae bụ ihe na-adịghị ahụkebe, colonial ma ọ bụ phototrophs multicellular, nke na-emepụta photosynthesis oxigenic. Enweghi mmezu nke mkpụrụ ndụ mkpụrụ ndụ ihe nketa nke mkpụrụ akụkụ nke ndị otu a esitebeghị. Ya mere, n'oge a, a na-etinye nhazi nke algae n'ọrụ na nyocha maka ngwongwo nke pigments ma debe ihe ndị dị na ya, usoro nke mgbidi cell, ọnụnọ nke njem na usoro nke mmeputakwa.

Ndị nnọchianya a na-ahụkarị nke otu a bụ mkpụrụ ndụ na-adịghị ahụkebe nke dinoflagellate, diatomaceous, euglenic na green algae. A na-eji algae na-emepụta chlorophyll na ụdị dị iche iche nke carotenoids, ma ikike iji synthesize ụdị ndị ọzọ nke chlorophylls na phycobilins n'ime otu a na-egosipụta n'ụzọ dị iche iche.

Nchikota nke ihe ndi a ma obu ndi ozo ndi ozo na-eme ka mmeghari nke sel di iche iche. Ha nwere ike ịbụ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, aja aja, ọbara ọbara, ọla edo. Nkwupụta ụbụrụ bụ ụdị dị iche iche.

Diatoms bụ unicellular planktonic iche-iche, onye cell mgbidi nwere n'ụdị a sịlịkọn bivalve shei. Otu akụkụ nke ndị nnọchianya nwere ike ịkwagharị dị ka ihe nkedo. Mmeputakwa bụ asexual na mmekọahụ.

Ebe obibi nke euglena algae na-esiteghi mmiri. Enyere ya site n'enyemaka nke flagella. Enweghị mgbidi cell. Ha nwere ike ibuwanye na ọnọdụ nke ọchịchịrị n'ihi usoro nke ịzụta ihe ọkụkụ.

Dinoflagellates nwere mgbidi pụrụ iche nke mgbidi cell, ọ bụ cellulose. Ihe omuma a nke unicellular unicellular nwere okpukpu abụọ.

Representatives maka microscopic green algae ebe ndị ọhụrụ na mmiri mmiri, ala na ala ala bụ dị iche iche ihe. A ka nwere ụdị, ụfọdụ na-enwe ike ịgagharị na iji flagella. Dịka na dinoflagellates, greenal microgae nwere cell wall cellulose. Ihe ngosi bụ nchekwa nke starch n'ime mkpụrụ ndụ. A na-emepụta mmepụta ihe na-emekarị na mmekọahụ.

Eukaryotic organisms: protozoa

Ụkpụrụ bụ isi nke nhazi nke microorganisms nke protozoa na-adabere na njirimara morphological, nke dị iche n'etiti ndị nnọchiteanya nke otu a.

Mgbasa nke zuru oke, njikwa nke ụzọ ndụ nke ndị na-ahụ maka ndụ ma ọ bụ nke parasitic na-achọpụta ọdịiche ha. Nri ndị na-adịghị eri nri bụ nje bacteria, algae, yist, usoro ọgwụgwọ ndị ọzọ na ọbụna obere ihe egwu, tinyere nke nwụrụ anwụ nke osisi, anụmanụ na ihe ndị dị ndụ. Ọtụtụ ndị nnọchianya enweghị mgbidi cell.

Ha nwere ike iduga ndu ndu ma obu bugharia n'enyemaka nke mgbanwe di iche iche: flagella, cilia na pseudopods. N'ime otu ụbụrụ nke taxonomic, e nwere ọtụtụ ìgwè dị iche iche.

Ndị nnọchiteanya nke nje

Amoeba rụrụ kwadoro site endocytosis, na-akpali site prolegs, amụba kachasi mkpa idu ke oge ochie cell nkewa abụọ. Ọtụtụ n'ime amoeba bụ ụdị mmiri dị ndụ, ma e nwekwara ihe ụfọdụ na-akpata ọrịa ụmụ mmadụ na ụmụ anụmanụ.

N'ọnọdụ nke ndị na-ahụ maka ndị na-ahụ maka ọdịnihu, e nwere ọnụọgụ abụọ dị iche iche, mmepụta nke asexual gụnyere nkewa. E nwere ndị nnọchianya nke mmepụta nwoke na nwanyị bụ àgwà. Usoro nhazi nke choro na-etinye aka n'oru a. Endocytosis na-enweta site na iji ihe ndị nwere ọnụ ọgụgụ dị iche iche na-ebu nri, a na-ewepụkwa ihe ndị fọdụrụ site na oghere na njedebe ikpeazụ. N'ihe dị ka okike, ịmalite ime ihe na-emetụta ihe ndị dị ndụ na-emetọ ihe na-emepụta ihe, tinyere rumen nke ụmụ anụmanụ ndị na-enye ndụ.

A na-eji ọkọlọtọ flagella mara ọkọlọtọ. A na-emepụta ihe ndị na-edozi ahụ na gburugburu MTC. Nkewa na-eme naanị na ntụziaka ogologo oge. N'etiti ndị ọkọlọtọ ahụ, e nwere ma ụdị ndụ na-enweghị atụ na ndụ. Ihe nnọchiteanya nke ụmụ mmadụ na ụmụ anụmanụ bụ trypanosomes (kpatara ọrịa ihi ụra), leishmania (mee ka ọrịa ọnyá na-agwọ ọrịa), lamblia (na-eduga na ọrịa mgbawa).

Na sporovikov site na ihe niile na-akwado usoro ndụ siri ike ma ọ bụ nke siri ike. Onye a ma ama nke nnọchiteanya nke sporovikov bụ plasmodium malarial.

Eukaryotic microorganisms: dịkwa ka usoro

Nhazi ọkwa nke microorganisms na nri ụdị àgwà nke otu a na heterotrophs. Maka ihe ka ọtụtụ, nhazi nke mycelium bụ njirimara. Na-egbuke egbuke, dị ka a na-achị, bụ aerobic. Ma, enwere anaerobes ikike nke nwere ike ịgbanwe na ịṅụ mmanya. Usoro mmeputara bụ vegetative, asexual na mmekọahụ. Ọ bụ nke a mma na-eje ozi dị ka a ndabere maka n'ihu nhazi ọkwa nke dịkwa ka usoro ha.

Ọ bụrụ na anyị na-ekwu maka mkpa nke ndị nnọchiteanya nke otu a, ihe kachasị mmasị bụ otu ụzọ achicha nke yist. E nwere fungi na enweghi ihe omimi mycelial. N'etiti ihe iko achịcha nwere ọtụtụ anaerobes ikike. Otú ọ dị, e nwekwara ụdị ndị ọrịa.

Isi ihe dị iche iche nke microorganisms-prokaryotes: Archean

Nkọwapụta na nhazi nke microorganisms-prokaryotes na-ejikọta ha na ngalaba abụọ: bacteria na archaea, ndị nnọchiteanya ha nwere ọtụtụ ọdịiche dị ukwuu. Archaea enweghi mgbidi nke peptidoglycan (murine) nke nje bacteria. A maara ha site na ọnụnọ nke ọzọ heteropolysaccharide - pseudo -uremene, nke na-enweghị N-acetylmuramic acid.

A na-ekewa Archeans n'ime phylums atọ.

Atụmatụ nke usoro nke bacteria

Ụkpụrụ nke nhazi nke microorganisms ndị na-ejikọta ụmụ nje n'ime ngalaba a na-adabere na njirimara nke ọdịdị nke akpụkpọ ahụ, na karịsịa ọdịnaya nke peptidoglycan na ya. Na oge enwere 23 phylums na ngalaba.

Nje bacteria bụ ihe dị mkpa na njikọ nke ihe ndị dị na okike. Ihe kacha mkpa na usoro a zuru ụwa ọnụ bụ mmebi nke ihe ọkụkụ na anụmanụ, ọcha nke ihe ndị e kere eke na-emetọ mmiri, mgbanwe nke ogige ndị na-adịghị na-arụ ọrụ. Enweghị ha, ịdị ndụ nke ụwa agaghị ekwe omume. Mkpụrụ ndụ ndị a na-ebi ebe nile, ebe obibi ha nwere ike ịbụ ala, mmiri, ikuku, ahụ mmadụ, anụmanụ na osisi.

Nhazi nke microorganisms na - esote na - emepụta n'ụdị mkpụrụ ndụ, nkwụsị nke mmegharị maka mbugharị, nkwupụta nke sel n'etiti ngalaba a. Microbiology weere ụdị nje bacteria dị iche iche ndị na-adabere n'ụdị sel: agba gburugburu, ụdị mkpanaka, filamentous, mechie, gbasaa. Site n'ụdị ijegharị, nje bacteria nwere ike ịbụ ihe na-adịghị mma, ọkọlọtọ, ma ọ bụ na-agafe site na ịhapụ ụdọ. Dabere na usoro nke ịkọwa mkpụrụ ndụ ndị nke ọ bụla, nje bacteria nwere ike ịwapụ, nke a na-agbanye n'ụdị nke abụọ, granulu, na ụdị mpempe akwụkwọ.

Ihe omuma nke Pathogenic: nhazi

Ngwurugwu na-emetụta ihe ndị na-egbochi ọrịa nwere ọtụtụ n'ime nje bacteria (ụdị ọrịa diphtheria, ụkwara nta, ọrịa ojoo, anthrax); Nkọwa (plasmodium malarial, toxoplasma, leishmania, lamblia, trichomonas, amoebae ọgwụ), actinomycetes, mycobacteria (pathogens nke ụkwara nta, ekpenta), ebu na yist-dị ka fungi (pathogens nke mycoses, candidiasis). Nri dị iche iche nwere ike ịkpata ọnya akpụkpọ anụ dị iche iche, dịka ọmụmaatụ, ụdị lichen dị iche iche (ma e wezụga maka herpes gbara ya gburugburu, na ọdịdị nke nje ahụ na-ekere). Ube ụfọdụ, na-abụ ndị na-adịgide adịgide na akpụkpọ ahụ, adịghị enwe mmetụta na-emerụ ahụ na arụ ọrụ nke usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ. Otú ọ dị, ọ bụrụ na ọrụ mmegide na-ebelata, ha na-eme ka ọdịdị nke dermatrheic dermatitis pụta.

Ụdị pathogenicity

Ihe ojoo nke ihe ojoo bu ihe ndi mmadu na-achota bu ihe ndi ozo iji jikoo ndi mmadu nile n'ime ato di iche iche nke kwekorita ihe ndi ozo. Ya mere, otu ihe dị iche iche nke microorganisms, nke nchịkọta nke dị n'okpuru, bụ mmasị kachasị mmasị na ndị ọkà mmụta ihe omimi, ebe ọ bụ na ha na-emetụta ndụ na ahụ ike nke ndị mmadụ.

Ndị kasị dịrị nchebe, ìgwè nke ọrịa 4, na-agụnye ụmụ nje ndị na-adịghị etinye aka na ahụ ike nke onye ọ bụla (ma ọ bụ ihe ize ndụ nke iyi egwu a bụ obere ego). Nke ahụ bụ, ihe ize ndụ nke ibute ọrịa dị obere.

Uzo nke ato bu ihe nwere ike ibute oria mmuo n'ihi mmadu, nke nwere ike ime ka ndi mmadu ghara inwe nsogbu. Ndị dị otú ahụ nwere ike ịgwọ ọrịa, ọ bụrụgodị na nke a emee, e gosipụtara usoro ọgwụgwọ dị irè, yana usoro mgbochi nke nwere ike igbochi mgbasa nke ọrịa.

Uzo nke uzo ozo na-agunye ndi mmadu ndi mmadu, ma ha adighi ala maka ndi mmadu dum. N'okwu a, pathogen nwere ike ime ka ụmụ mmadụ nwee ọrịa siri ike, mana ọ naghị agbasa site na onye oria ahụ. Ụzọ dị irè nke ọgwụgwọ na mgbochi dị.

Uzo nke ndi mmadu bu ndi mmadu na-enwe nsogbu di ukwuu maka mmadu na ndi mmadu n'ozuzu ya. A pụrụ ịmalite ibute ọrịa na-akpata ọrịa siri ike n'ime mmadụ ma ọ bụ anụmanụ na ụzọ dị iche iche. Ụzọ dị irè nke usoro ọgwụgwọ na mgbochi anaghị adịkarị.

Ihe ndi mmadu na-acho acho acho, nke nhazi nke ha choputara na ha bu otu ndi otu ndi mmadu, ma o buru na ha no n'ime otu ndi otu.