Friedrich Ratzel na echiche ya

Ná ngwụsị narị afọ nke 19, Friedrich Ratzel chịkọtara ọnọdụ Germany. Nke mbụ, ọ nọ na nkà mmụta sayensị, na sayensị nke ụwa ghọrọ njikọ n'etiti ha na ọmụmụ mmadụ. O nwetara akara ugo mmụta sayensị ya, nkà mmụta ihe ọmụmụ na nkà mmụta ihe omimi, ma ghọọ onye nchoputa nke anthropogeography.

Ratzel Friedrich: Biography

A mụrụ na 1844 a kụziiri Ratzel n'ọtụtụ mahadum Germany. Na 1872, ọ gara Italy, na US na Mexico na 1874-75. Ọ gara Eastern Europe ma rụọ ọrụ na mahadum nke Munich na Leipzig. Darwin bụ nke dịkọrọ ndụ nke ozizi evolushọn. Ratzel jiri echiche ndị a mee ihe na ọha mmadụ. Tupu ya, Alexander von Humboldt kwadoro ntọala nke usoro ihe omimi nke ụwa, na mpaghara mpaghara Carl Ritter. Pashel na Richthofen setịpụrụ ụkpụrụ ndị bụ isi maka nnyocha nhazi nke atụmatụ nke ụwa anyị.

Friedrich Ratzel bụ onye mbụ iji tụnyere ụzọ ndụ nke agbụrụ na ndị dị iche iche si dị, ma, ya mere, malitere usoro ọmụmụ ihe n'usoro n'ihe gbasara ọnọdụ akụ na ụba na akụ na ụba. O nwere mmasị dị ukwuu n'ebo, agbụrụ na mba dị iche iche, mgbe ọ gụchara nchọpụta ubi, ọ kpụchara okwu ahụ bụ "anthropogeography", na-akọwa ya dị ka isi ntụziaka nke ọmụmụ ụwa. Ratzel mepụtara ọdịdị ala nke Ritter, kewaa ya dị ka ihe ndị na-ekwu na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị.

Fame enwetara ya organic ozizi nke ala (ma ọ bụ ndụ ohere lebensraum), nke ọ na ya tụnyere na evolushọn nke a ndụ organism.

Patriot nke Germany

Ratzel, ọkà mmụta sayensị nke ọdịbendị na nkà mmụta sayensị mmasị, bụ onye kwenyesiri ike na onye isi ala. Ná mmalite nke Agha Franco-Prussia nke afọ 1870, ọ sonyeere ndị agha Prussia ma merụọ ahụ ugboro abụọ n'oge agha ahụ. Mgbe German ịdị n'otu na 1871, ọ na-mikpuru onwe-amụ si ebi ndụ nke ndị Germany bi ná mba ọzọ. Ruo nke a, ọ gara Hongry na Transylvania. Ọ nọgidere na-eje ozi ya, na 1872, na-agafe Alps, gara Italy.

Ọrụ na America

Na 1874-75 Friedrich Ratzel gara United States na Mexico, si otú a gbasaa njedebe nke nyocha ya. Na United States, ọ na-amụ banyere akụ na ụba, ọhụụ na ebe obibi nke ụmụ amaala na agbụrụ, karịsịa ụzọ ndụ nke ndị India. Na mgbakwunye, o lekwasịrị anya na ndị Negroes na ndị China bi n'etiti United States, na Midwest na California. Dabere na nchọpụta ya, ọ gbalịrị ịmepụta ụfọdụ nkwekọrịta n'ozuzu metụtara usoro ihe atụ nke etiti mba dị iche iche na-agbasawanye ma na-eme ka ndị mmadụ gbasaa.

Friedrich Ratzel: anthropogeography

Na 1875, mgbe emecha ọmụmụ US na Mexico, ọ laghachiri Germany, na 1876, a họpụtara prọfesọ na Mahadum Leipzig. N'afọ 1878 na 1880, o bipụtara akwụkwọ abụọ na North America banyere ọdịdị ọdịdị anụ ahụ ya na omenala ya.

Akwụkwọ ahụ, bụ nke ndị ọkà mmụta sayensị Germany mara na ụwa nile, mechara n'etiti 1872 na 1899. Friedrich Ratzel, bụ isi echiche ndị sitere na nyochaa mmetụta nke ọdịdị dịgasị iche iche na ala na ụzọ ndụ. Mpịakọta mbụ nke "Anthropogeography" bụ ọmụmụ banyere mmekọrịta mmadụ na ụwa, nke abụọ - ọmụmụ banyere mmetụta ya na gburugburu ebe obibi. Ọrụ nke Ratzel dabeere na echiche na ọrụ mmadụ na-ekpebi site na ya na gburugburu ebe obibi. N'ebe a, onye edemede ahụ na-ele ọdịdị mmadụ anya banyere mmadụ na agbụrụ. N'echiche ya, ọha mmadụ apụghị ịkwụsịtụ na mbara igwe. N'ikpeazụ, ọ kwụsịrị ụfọdụ njirimara nke ozizi ya, na-ekwu na mmadụ na-etinye aka na egwu nke okike, na gburugburu ebe obibi bụ onye ibe, ọ bụghị ohu nke ọrụ mmadụ.

Ratzel tinyere echiche Darwin maka ọha mmadụ. Ihe atụ a na-atụ aro na otu dị iche iche nke ndị mmadụ aghaghị ịlụ ọgụ iji nọrọ n'ọnọdụ ụfọdụ gburugburu ebe obibi, dịka osisi na anụmanụ. A na-akpọ usoro a "mmekọrịta Darwinism." Ihe omuma nke isi nke Ratzel bu "ndu nke ike" n'uwa.

Mgbasa echiche nke militarism

N'afọ ndị 1890, o kwusiri ike na ndị agha nke mba ndị ọzọ na Germany ga-ejichi ya na Germany na ịkwalite ụgbọ mmiri ya nke nwere ike imebi Britain. Ebumnuche ya gosipụtara ọdachi ndị sitere na mgbalị Darwin maka ịdị adị. Dika "iwu" nke uto n'ókèala, iji mee ka oganihu, onodu aghaghi ibuwanye, na "onodu di elu nke mmepe anya aghaghi ibuba na onodu nke ala". A sịrị na iwu ndị a bụ ihe e kere eke na-eme ka Germany dịrị n'otu nso nso, ọgba aghara nke obodo n'etiti Europe (General Shliffen abanyelarị atụmatụ agha nke France) na ọganihu nke alaeze ukwu (e kewara Afrika na ogbako Berlin na 1884-85). Echiche nke Strazel zutere ọnụahịa mba nke mba ahụ. Mgbe ọ nwụsịrị na Agha Ụwa Mbụ, ndị geopoliticians Germany weghachiri echiche nke onye na-ahụ maka ihe omume iji mezuo ọchịchọ nke ya, n'ihi ya, ndị ọkà mmụta sayensị Anglo-Amerịka katọrọ ọrụ ya.

Ikike ịnweta ebe dị ndụ

N'afọ 1897, Friedrich Ratzel dere "Geography na ndọrọ ndọrọ ọchịchị," bụ nke o jiri ya tụnyere ahụ. Onye ọkà mmụta sayensị kwuru na ya, dị ka ụfọdụ nchịkọta dị mfe, ga-etolite ma ọ bụ nwụọ, ọ nweghịkwa ike iguzo. Ozizi Friedrich Ratzel nke "oghere dị ndụ" kpatara esemokwu gbasara agbụrụ dị elu ma dị ala, na-arụ ụka na mba ndị mepere emepe nwere ikike ịgbasa ókèala ha ("oghere dị ndụ") na-efu ndị agbata obi ha. Ọ kọwapụtara echiche ya, na-ekwu na mgbasawanye nke steeti site na ókèala ya na ndị na-adịghị ike bụ ngosipụta nke ike ya. Mba ndị ka elu, ndị na-achịkwa ndị na-aga n'ihu, na-emezu mkpa anụ ahụ. N'ihi ya, Friedrich Ratzel, bụ onye ndị ọchịchị ya na-achị Germany na iri atọ, nyere aka n'ịgbasa Agha Ụwa nke Abụọ.

Ọnọdụ nke mmepe nke ọha mmadụ

N'ikwu banyere mmetụta nke gburugburu ebe obibi mmadụ, onye na-ede akwụkwọ akụkọ German kwuru na ọha mmadụ na-aga n'ihu na nkebi. Nkebi nke a bụ:

• Ịchụ nta na ịkụ azụ;
• Omenala omenala;
• Ugbo;
• Ejikọtara ubi ugbo, nke a na-ejikọta ọrụ ugbo na umu ehi;
• Azụlite anụ ụlọ na-adịghị agwakọta;
• Osisi na-eto eto.

Otú ọ dị, ọ rụrụ ụka na ọ dịghị mkpa ka ọha mmadụ na-agafe otu ọnọdụ akụ na ụba ahụ.

Ịdị n'Otu na iche iche

N'ụbọchị ndị ahụ, ọmụma na ozi dị ukwuu dị ukwuu; Ihe ndekọ ahụ bịara na nnukwu mpịakọta si n'akụkụ dị iche iche nke ụwa. Ógbè ọ bụla, nke nwere ebe obibi anụ ahụ ya, dị iche na ụzọ dị iche iche nke mmepụta na ụzọ ndụ. Ratzel gbalịrị ịkwalite "ịdị n'otu dị iche iche dị iche iche."

Ndị ọkà mmụta sayensị Germany ahụwo na e nwere arụmụka banyere arụmụka n'etiti ọdịdị anụ ahụ na nke akụ na ụba. Ndị ọkà mmụta sayensị dịka George Gerald kwenyere na sayensị a na-ejikọta ọmụmụ nke ụwa n'ozuzu ya n'enweghị ihe ọ bụla mmadụ nwere. Ha kwenyere na a ga-eguzobe iwu ndị a kpọmkwem ma ọ bụrụ na a naghị ewepụ mmadụ, n'ihi na omume ya enweghị atụ. Ratzel na-ebute echiche dị egwu, na-ekwupụta ọdịdị nke anụ ahụ bụ usoro sayensị nke mmadụ bụ ihe dị mkpa. O gosiputara ụkpụrụ nke ịdị n'otu na ụdị dịgasị iche iche, na-ekwu na n'ọnọdụ dịgasị iche iche gburugburu ebe obibi mmadụ na-emegharị mgbe nile, ya mere, iji ghọta envelopu nke ụwa, ọ dị mkpa iji dozie ihe dị iche iche nke anụ ahụ na omenala dị iche iche.

N'ikwu okwu, enwere ike ikwu na ọrụ ndị Ratzel mụrụ, karịsịa nye ọnụ ọgụgụ nke ọgụgụ isi nke ha na n'akụkụ abụọ nke Atlantic. Echiche ụwa banyere ọkà mmụta sayensị, n'ihi nkuzi ya na nkà mmụta sayensị, na-achịkwa ọtụtụ iri afọ.