N'asụsụ dị aṅaa ka ndị Rom na-ekwu: Grik ma ọ bụ Latin ochie?

Rome oge ochie bụ ọdịbendị, omenala mbụ na mmepeanya. Ọ nọchitere anya ikpeazụ nke oge ochie. Ndị Gris oge ochie nyere nnukwu aka na mmepe nke steeti a. Ma n'asụsụ dị aṅaa ka ndị Rom na-ekwu okwu, hà soro ndị Grik n'ihe nile? Ọtụtụ akwụkwọ na-ekwu na asụsụ ndị a bụ Latin. Na ihe ejiri ya, ka anyi gbalịa ichota ya.

Ike di iche iche

Asụsụ gọọmentị nke Alaeze Ukwu Rom bụ Grik na Latịn. Iri nke asụsụ abụọ a na steeti Rom nwere mpaghara na ihe ọrụ. N'ebe ọdịda anyanwụ nke mba ahụ họọrọ Latịn, n'ebe ọwụwa anyanwụ - Grik. Mgbe e mesịrị, ụdị ọdịiche ahụ mere ka alaeze ahụ dị iche.

Olee asụsụ ndị Rom na-ekwu na n'ihi gịnị? Mgbe ọnọdụ Rom nọ na-aga n'ihu, ụmụ nke ndị dị elu dị elu gbalịrị ịmụ asụsụ abụọ. Na mpaghara ụfọdụ ha na-ekwu okwu na asụsụ ndị nwere onwe ha, dịka ọmụmaatụ, Celt. Ya mere, asụsụ Latịn na Grik nwere njikọ chiri anya, karịsịa na Balkan Peninsula, Sicily, n'ebe ndịda Italy.

A họọrọ asụsụ ndị Gris

Ndị Rom oge ochie, nke mbụ, bụ ndị nketa nke asụsụ Grik, n'ihi ya, ha chọrọ ịsụ asụsụ a. Ndị na-asụ Latin, na-ejighị asụsụ oge ochie, kama "ndị rụrụ arụ", "ndị mmadụ". N'asụsụ dị aṅaa ka ndị Rom oge ochie kwuru ma dee? Ndị gụrụ akwụkwọ gụrụ asụsụ Grik. Ọ bụ n'asụsụ a ka e dere abụ uri nke Virgil - "Aeneid." O kwuru banyere akụkọ banyere Rom, nke dabeere na akụkọ ifo nke Gris oge ochie. N'ụlọ ndị Rom, ọ bụ ihe kwesịrị nsọpụrụ ikwu Grik, asụsụ Homer.

Ndị Rom na-adọrọ mmasị n'àgwà omenala Grik, ihe owuwu ụlọ, ụdị ejiji, ọrụ ịkụ anụ, ugbo, ya mere na-asọpụrụ asụsụ a. N'ụlọ ndị Rom, ha kwụrụ ndị nkụzi na ndị ohu si Gris. Nke a apụtaghị na ha amaghị Latin ma ọlị, mgbe ụfọdụ, ha nwere ike iji ya, mana naanị gbanwere (ọ bụghị ọcha). Ọ bụ site na Latin "ewu ewu" nke na emesịrị ka asụsụ nke òtù ndị Romance malitere: Spanish, French, Italian.

Asụsụ Grik a na-asụ n'asụsụ Gris malitere n'akụkụ ọwụwa anyanwụ alaeze ukwu ahụ. The Roman Sineti pụtara na Gris oge ochie asụsụ. N'oge ọchịchị Alexander Onye Ukwu, Coptic, Armenian, na Aramaic ghọrọ ndị na-akwado asụsụ Grik dị n'ebe ọwụwa anyanwụ nke mba ahụ. Ndị Juu họọrọ ịsụ asụsụ Hibru ebe a. Asụsụ Grik malitere ịba uru. Ndị nnyocha ahụ ji nlezianya mụọ asụsụ ndị Rom oge ochie.

Lingua franca

Kedu ihe bụ asụsụ asụsụ, na asụsụ dị aṅaa ka ndị Rom oge ochie na-ekwu ma na-ede n'ebe ọwụwa anyanwụ alaeze ukwu ahụ? Ọ bụrụ na mmadụ si n'ebe ọdịda anyanwụ abata n'akụkụ ebe ọwụwa anyanwụ nke mba ahụ, mgbe ahụ, ọ na-eji asụsụ asụsụ. Nke a bụ nsogbu, nke ndị mmadụ na-amaghị asụsụ ala ha na-ekwurịta okwu. Asụsụ a maka otu nde ndị ahịa na Rom bụ asụsụ "Grik" nkịtị - koine.

A na-asụ "Latịn Latin" na Lazio. A họọrọ Latin karịa okpukpe. Virgil na Eze Ukwu Klọdiọs kwanyeere ya ùgwù. Mgbe ọgba aghara nke ndị agha Rom, ndị ọchịchị, ndị nwe obodo kwụ ọtọ, ndị Latin na-agbasawanye ụwa ahụ.

Grieco bụ nwa nke asụsụ Greek n'asụsụ Itali

N'asụsụ dị aṅaa ka ndị Rom na-ekwu na ihe kpatara ya, o doro anya. Ma na nke a, e guzobere ọhụụ ọhụrụ? Alaeze ukwu nke dị n'ebe ọwụwa anyanwụ na Constantinople na obodo ndị dị na Southern Italy hapụrụ asụsụ nke nkwurịta okwu Grik. Aha obodo mara mma nke Naples bụ nke Grik. Ihe karịrị mmadụ 30,000 bi n'ebe ndịda Ịtali ruo taa na-asụ asụsụ asụsụ griko. Nke a bụ asụsụ Peloponese, nke na-adaba na asụsụ Grik.

Ebee ka Ịtali si bịa?

N'asụsụ dị aṅaa ka ndị Rom kwuru, ọ bụghịzi ihe omimi. Taa, n'ókèala nke mbụ Alaeze Ukwu Rom, oge Ịtali dị ugbu a. Asụsụ gọọmentị ebe a, yana obodo ndị ọzọ bụ Italian. Na Rom oge ochie, kwuru okwu na-ewu ewu Latin. Aha ahụ bụ "Latin" si n'ógbè ebe Rom nọ. Ọ bụ ndị Latịn ndị Latin ka mgbọrọgwụ nke asụsụ Ịtali malitere.

Dante, Boccaccio, Petrarch bụ ndị guzobere asụsụ Italian. Ha dere na asụsụ Florentine, bụ nke e kwalitere n'oge Renaissance. A na-akpọ ụda olu a ndị nkịtị. Ka o sina dị, ọ bụ ya tọrọ ntọala nke asụsụ Ịtali n'oge a. Ihe karịrị nde mmadụ 70 bi n'ụwa na-ekwurịta okwu taa na asụsụ a.

Asụsụ Ịtali dị ezigbo ụtọ ma na-atọ ụtọ, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ okwu ya nile kwụsịrị na ụdaume. Ihe odide Ịtali dị mfe, ebe ọ bụ naanị mkpụrụedemede 26. Ka oge na-aga, ha kwupụtara na asụsụ Ịtali karịrị Latin. Ikike nke a na-akpọ asụsụ ederede, ọ natara na narị afọ nke 17 na nke XVIII. Ọ bịara mara ndị ọkà ihe ọmụma, ọrụ sayensị a na-ebipụta, ememme ngosi.

Akwụkwọ mgbasa ozi Ịtali kwadoro mgbasa ozi mgbe Agha Ụwa nke Abụọ gasịrị. Esịtidem Mbugharị belatara ọdịiche dị n'etiti olumba, otú ahụ ka òkè nke oge gboo Italian asụsụ amụbawo. Ma ọtụtụ ụmụ mmadụ na-ejigide asụsụ nke mba ụwa n'asụsụ Latịn. Ozi gbasara asụsụ nke ndị Rom na-ekwu maka enyemaka iji dozie ọtụtụ mgbagwoju anya n'oge a.