Gịnị bụ cuneiform? cuneiform nke Mesopotamia

Otu n'ime ndị kasị dị omimi na ndị kasị ochie mepee emepe Mesopotamia atụle. N'ihi ya, ọ na-akpọ ndị Grik, anyị na-na ọ na-mara dị ka Mesopotamia. Nke a na ebe, nke na-emi odude n'etiti abụọ nnukwu waterways, na-enye ndụ na mpaghara. Otu n'ime ha bụ Agu, ndị ọzọ na - Yufretis. E nwere nnukwu obodo na pụrụ iche iwu, pụrụ iche omenala, okpukpe na worldview. N'ala a nke ihe karịrị puku afọ isii gara aga, a mụrụ m usoro odide a maara dị ka cuneiform nke Mesopotamia.

Gịnị dere wedges?

Nna nna anyị hà bụ ndị dị nnọọ anya na-eru, n'ihi na ọ kwere ka ha na-adị ndụ na ndị tara akpụ. Na ha na-enwe ike iji imeghari ụwa gbara ha gburugburu, na-ihe ị chọrọ site na ya. Ọ bụrụ na Egypt na-eto n'ụba papaịrọs na ike nweta nkume ịkụ aka ha ha odide, na Mesopotamia ọ bụ. Ma, e nwere a ụrọ nke wuru ulo, ma na-eme efere. Bi hụrụ otú mmiri na ihe onwunwe abanyeworị metụtara nke ụmụ anụmanụ, ya mere, na-agbalị iji ya na-ndetu. Ma isere mgbagwoju akara na ụrọ bụ iru ala, ọ bụ nnọọ mfe afanyekwa na ya kụkpọrọ ụgbọala nkọ osisi na a zita isi. Otú ama cuneiform nke Mesopotamia, nke mere ka anyị ọtụtụ ihe-nkọwa banyere ihe omimi ndị mpaghara.

ụrọ akwụkwọ

Ya mere, ihe bụ cuneiform, anyị na-aghọta. Ugbu a ka okwu a dị nta banyere ihe dee na oge ochie bi Mesopotamia. "Akwụkwọ" ndị dị iche iche. Ọ bụrụ na ụrọ Pancake e zubere maka ụmụ akwụkwọ omume n'akwụkwọ ozi (na ụlọ akwụkwọ dị n'obodo nke Mesopotamia), mgbe ahụ ọ na-adịghị Fikiere. Mgbe ọmụmụ, dị nnọọ saa dere na efere eji ọzọ. Ma, ọ pụrụ a ga-Fikiere na anyanwụ, mgbe ahụ, ihe ọmụma na-echekwara aba. Mkpa mbadamba e ọkụ na a ọkụ, na echekwara na obí eze.

Mmụta bụ ndị chọrọ ịmụta oge ochie akwụkwọ ozi, ụzọ kụziere ndị usoro nke na-eme ụrọ mbadamba. Ọ dịghị mfe, ebe ọ bụ na ihe onwunwe nwere otutu adịghị, site na nke ga-ọcha ya. Ọzọ, ọ dị mkpa ka a eriri akara cuneiform ịrịba ama wee were were. Na nanị mgbe ahụ na-ode-akwukwọ we extrude "akwụkwọ ozi."

Mgbasa nke ihe omimi odide

Clay bụ a ọnụ ala ihe onwunwe, inweta niile agba nke ndị bi na. Ya mere, na Mesopotamia odide m maara na ọ bụghị naanị ndị ọgaranya na ndị ùgwù caste (-nchu-àjà), kamakwa ndị nkịtị. Ikekwe ọ bụ ya mere e dere niile, emi esịnede poems, gụnyere ndị siri agwa.

Fọrọ nke nta niile maara ugbu a ihe cuneiform. Ọ na-eji ọtụtụ ebe nile Middle East - Sumerians, ndị Asiria, ndị Peasia, ndị Babilọn. Ikekwe nke a odide oge ochie usoro ga-etinyere n'ebe ahụ taa, ma o nwere onye nnukwu drawback. Clay akwụkwọ nweta kwa arọ na keukwu, n'ihi ya, ọ siri ike ibufe.

Cuneiform ede Europe

Old World mụtara ihe cuneiform, ihe karịrị narị afọ atọ gara aga. N'ihi na oge mbụ omimi ịrịba ama n'ụdị studs ẹkenam ụwa na Italian njem site na aha Pietro della Valle. O dere, sị a akwụkwọ banyere njem ya na Middle East na ya sere a iju dere, nke a na-hụrụ na a ụrọ mbadamba na Persia. Ancient cuneiform ide bụ nnọọ iche iche si mkpụrụ akwụkwọ abịchịị na na-eji Europe, ya mere, ọ na-adịghị ọbụna na-ewere ide usoro. Ma ka oge na-, na Western ụwa mbadamba ụrọ aghọwanye kpughere. Ya mere, ha kpaliri mmasị nke ọha na eze na ndị ọkà mmụta sayensị.

A nnukwu ọnụ ọgụgụ nke mbadamba ụrọ, ọkà mmụta ihe ochie chọpụtara na saịtị nke mbụ Persian isi obodo nke Persepolis kpara ọkụ Aleksandrom Makedonskim na ya mmasị - Athens hetaera Thais. Dị ka a maara nke ọma, ọkụ ụrọ na-na-na-ike, otú ahụ kasị baa uru n'ọbá akwụkwọ n'oge ochie ka ọbọhọ. Otú ọ dị, site na oge ọ dịghị onye pụrụ ịgụ ihe omimi ịrịba ama abanyeworị ọkà odeakwụkwọ.

a omimi kpughere

History cuneiform ihe karịrị otu puku afọ. Ma ndị na-etinye na ụrọ mbadamba omimi ịrịba ama, ogologo nwụrụ anwụ, na ihe ọmụma ha - na-efu. Ọkà mmụta sayensị na-na-achọ na akwụkwọ ochie, iji ghọta na ọ na e dere ihe ndị kasị ihe ọmụma bara uru. Ma, Ewoo, ọ dịghị onye pụrụ na-agụ ya. Mbọ ghọta wedges na cloves e ná mmalite nke nucleation Assyriology sayensị. Ndien ke akpatre, isi ihe na-mgbagwoju anya a chọpụtara na! Otú ọ dị, o mere nnọọ na nso nso, na nke iri na itoolu na narị afọ.

The mgbalị mbụ na decrypt mụụrụ mkpụrụ, na-ebu German asụsụ George Grotefend. Ọ bụ mgbe a na-akpọ onye mmụta pụrụ iche otu abalị n'ihi na ọ bụ "na-ese okwu" wee na-agaghị emeli na e kpere ya. Mgbe ahụ, ọ laghachiri n'obodo ya craft - ọ na-arụ ọrụ dị ka onye ozizi. Ma na mmalite nke a enyere anyị aka ịmata na ọ na-etinye Cryptography.

Na 1872, n'agbanyeghị Grotefend English engraver Dzhordzh Smit bụ ike na-agụ ihe ịrịba ama, nke kwuru na Iju Mmiri ahụ. Iju Mmiri zitere ndị bụ chi, ma ha nyeere otu nwoke na-na, dị ka Bible Noah, zọpụta ndị mmadụ. Nke a na-arụ ọrụ na-ahụ banyere n'ime a sayensị na-akpọ "The Song nke Gilgamesh."

Ihe bara oké uru onyinye a mere Genri Roulinson, a agha attache. Chuo ndụ ya, ọ na-amụ na depụtaghachiri ụbara odide ndị eze Peshia na Behistun rock na ugwu Elvand. Ha na-ebu a ọnụ ọgụgụ buru ibu nke aha (usoro ọmụmụ nke ndị eze), nke mere na aka ịkọwa atọ cuneiform ide usoro, ya atọ iche-iche.

kama ihe akụkụ ikpeazụ

Ya mere, anyị na-aghọta na nke a cuneiform, mere a obere njem ya n'ala nna - na Mesopotamia. Olee ihe ọzọ anyị na-echeta nke a na mba, nke dịwo mikpuru n'ime nchefu? Nke bụ eziokwu na, n'agbanyeghị Itie millennia, ya metụtara ka nọ nne n'ụwa. Na na uche nke mmadụ n'oge a ka dị ndụ omenala nke ndị bi n'etiti Tigris ye Euphrates. Anyị niile na-echeta ma ama obodo Babịlọn, nke bụ ma ama n'ihi na ya nnukwu ramparts na ziggurats, ornate ọnụ ụzọ ámá na awụ. Na obodo a, ọbụna mkpọmkpọ ebe nke ama ulo-elu, nke na Bible na-ekwu. Ọfọn, onye amaghị banyere Nineveh, a obodo ebe ị na-achọghị ka na-aga a Christian bụ onye ezi omume? Ọ gaghị ekwe omume ghara ikwu Asiria, onye agha na-abụghị naanị ọkà na obi ike, ma dịkwa nnọọ ihe ike ike. Na, n'ezie, nke Persepolis, ku n'aka nke Alaeze Ukwu Peasia, site na nke ntụ nọgidere.