Nkà ihe ọmụma echiche na usoro nke iche na ụdị nke mmadụ nsụhọ

Nkà ihe ọmụma si ele - nke a bụ otu n'ime iche nke ụmụ mmadụ nsụhọ, a usoro nke echiche na onye na ya ebe na ụwa. Ya isi akụrụngwa bụ ihe ọmụma banyere ụwa na ụmụ mmadụ, kama o a aru nke ihe ọmụma - nke a abụghị na nkà ihe ọmụma. Ọ bụrụ na nke a bụ ikpe, mgbe ahụ, dị ka ndị ọkà ihe ọmụma nke Enlightenment kweere ọ bụ iji nanị agwa ndị mmadụ banyere ihe ọ bụla ihe ha ga-enwe ike ịgbanwe echiche ya na-enweghị ime obi abụọ na ọdụdọ. Mgbe a na-ọnọdụ nke a na ụdị na-na-kpụrụ site na onye ntọala, n'ime ọrụ iji merie ha onwe ha nsogbu.

Ya mere, iji ghọta atụmatụ nke nkà ihe ọmụma echiche, ọ dị mkpa nke mbụ niile nyochaa a echiche. Ọ nwere ike kwuru na ndị na-akpọ njikọ nke ihe ọmụma na nwoke na mmekọrịta eziokwu na onwe ya, ike n'ezi ihe nke nkwenkwe ya, n'echiche dị iche iche, ụkpụrụ na Nkuzi Nnabata. Outlook nwere ike dị iche iche, dabere na-elekọta mmadụ na otu ma ọ bụ nke nke a otu - na-elekọta mmadụ, obodo, onye. Ọ emit akụkụ dị iche iche - dị ka obi na anụ ma na ọgụgụ isi. The ọkà ihe ọmụma Karl Jaspers kwuru na mgbe ha chọrọ mesie akụkụ nke mbụ, ọ na-emekarị kwuru na ndị dị otú ahụ subsystems udidi ka ụwa anya, ụwa echiche na àgwà. Ọgụgụ isi otu akụkụ kasị n'ụzọ ziri ezi gosiri na okwu ahụ bụ "ụwa na-ele".

Nkà ihe ọmụma echiche bụ ụdị mmepe na guzobe nke onye, ma ọ bụrụ na anyị na-ekwu okwu banyere onye na-onu na akụkọ ihe mere eme ụdị nke na-elekọta nsụhọ, mgbe ọ na-abịa ime mmụọ omenala ụmụ mmadụ. E nwekwara a otu ele ihe anya. Okwu ahụ ẹkenam n'ime nkà ihe ọmụma okwu site Immanuel Kant. Dị iche iche na usoro dị ka nke ọma dị ka dị iche iche eras mmetụta uche, mmetụta na nghọta na-anọchi anya na ụzọ dị iche iche na iche iche n'ike-n'ike. Otú ọ dị, ọ bụla worldview, n'agbanyeghị ya Ọdịdị na nhazi ọkwa, ị gaghị adị na-enweghị okwukwe. Ha ikpokọta echiche na echiche na ọchịchọ na omume.

Ke adianade do, nke a ụdị onye mere na-ekewa mkpa bara uru na usoro iwu, Ntụpụta elo obiọma. Ke akpa kpagburuibe nkịtị uche na omenala echichi, mgbe mgbe, na-egosipụta n'ụzọ ilu, ilu na aphorisms, na n'ihi na nke abụọ ezi uche usoro ji pụta ụwa categorical ngwa na usoro na-egosi na bụkwanụ. Nkà ihe ọmụma echiche nke abụọ ụdị. Ya ọtọ nzube bụ na site na nkwenkwe a usoro a onye maara ya ọrụ na ụwa na Nleta a dị mkpa nrụnye. N'ihi ya, ọ na-elekwasị anya na-edozi ihe ndị kasị mkpa nsogbu nke ha na-adị, maara nke imperatives àgwà ha na nzube nke ndụ.

Kemgbe ụwa, e nwere atọ isi ụdị nke ụwa - akụkọ ifo, okpukpe na nkà ihe ọmụma. Ịdị adị nke a akụkọ ifo picture nke ụwa na ụfọdụ ụkpụrụ nke French omenala ọmụmụ kwubiri chepụtara echiche-Bruhl. N'ihi na nke a ụdị nke mmadụ nsụhọ e ji mmepe nke spiritualization ndị sitere n'okike, animism na participance (echiche nke nke dum, ihe na-eme na ụwa). Otú ọ dị, na mgbe e mesịrị nkebi nke echiche ụgha nke e na nkà ihe ọmụma echiche na mythopoetic n'ụdị na-ekwe ya bilie ka ndị ụkpụrụ ime mmụọ na nke apụghị iru nlereanya. Religion dị ka otu ụdị nke onwe-mmata nke ndi mmadu bụ a ọzọ tozuru okè na ogbo nke na-aghọta na onye na ụwa. Ọ pụtara dabeere kpọmkwem nkà ihe ọmụma anya. Ke adianade do, okpukpe, tinyere udidi e ji mara nke echiche ụgha, ọ na-ekere òkè dị mkpa nghọta nke ụwa, echiche okpukpe ndị na ọkà mmụta okpukpe ziri ezi. Otú ọ dị, ihe ndabere maka okpukpe bụ mmetụta na okwukwe, na nkà ihe ọmụma ma na-egwuri ebutere.

N'ezie nkà ihe ọmụma echiche bụ anọgide ò, Ntụpụta elo na usoro iwu. Ma, ọ bụghị nanị na-akọwa na ihe ọmụma na Ntụpụta elo ụdị, ma ha echiche, echiche na ihe oriri na-eme ka arụmụka na eneni, ndị mmadụ na-ekweta ma ọ bụ na-ekwekọrịtaghị, ma ọ bụ na-anabata ndị a chepụtara. N'ihi ya, nkà ihe ọmụma nke ọ bụghị nanị na di ya site n'ọnụ arụmụka, ma na-enye ịrị elu na nkwenkwe na okwukwe, ọ bụ ezie na, n'adịghị ka okpukpe, okwukwe na-arụ a obere ọrụ ke nkà ihe ọmụma echiche. Otú ọ dị, ụfọdụ ndị ọkà ihe ọmụma na-akpọ ụdị veroznaniem ele ihe anya.