Sociology dị ka sayensị: isi ntụziaka nke mmepe na usoro nke oge a.

Ndi mmadu nke anyi bi na-ebuli otutu ojuju banyere ihe ndu bu, ihe kpatara nsogbu nke mmekorita di iche iche na ihe omumu nke ndu ndi mmadu. Sociology dị ka a ọkà mmụta sayensị nke ọha mmadụ, iwu nke ya mmepe, mmekọrịta ọhaneze na-elekọta mmadụ oru akpọkọtara echiche na echiche nke ọkà ihe ọmụma, ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ndị nkụzi, ndị ọkà mmụta sayensị, ndị so dee na ndị òtù ọzọ alaka nke ihe ọmụma sayensị.

Sociology dị ka a ọkà mmụta sayensị dị iche iche site na ndị ọzọ na-elekọta mmadụ na sayensị, ngwa nke na nkà mmụta sayensị ụzọ ọmụmụ nke otu, ịrịba bara uru ngwa nke sociological research na ịrụ ọrụ nke ọha mmadụ.

Na Russia, a malitere ịmalite ịmalite nkà mmụta mmekọrịta ọha na eze n'etiti narị afọ nke iri na itoolu. Nkà mmụta mmekọrịta ọha na eze dị ka sayensị na-etolite n'ọtụtụ ụzọ, nke na-emepụta ụlọ akwụkwọ sayensị. Na analysis nke akụkọ ihe mere eme nke mmadụ, ya Ọdịdị, na nkọwa ndị doro nke mmepe nke na-elekọta mmadụ na ibe ya, sociologists ị na-ahọrọ dị iche iche n'ozuzu na nkà mmụta sayensị na-eru nso: omume igwe mmadụ, psychological, otu, omenala na ndị ọzọ.

Ekwesiri ighota na n'oge oge dum nke mmepe nke sayensi nke Russia, oru nke ndi ozo nke ndi ozo na-eme ka ndi mmadu nwee echiche nke ndi mmadu. Ha nwere ike ịsị na onye nchoputa nke mmekọrịta ọha mmadụ, O. Kont, bụ onye kwuru okwu ahụ bụ "mmekọrịta ọha na eze", echiche nke "usoro", gosipụtara usoro nke mmepe akụkọ. Ọ dịghị ihe na-adọrọ mmasị maka mmekọrịta ọha na eze Russia bụ echiche nke E. Durkheim, M. Weber. Ọrụ Karl Marx ghọkwara ntọala maka echiche ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Russia n'oge ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ asaa nke akụkọ ihe mere eme. Otú ọ dị, anyị nwere ike ikwu banyere mmetụ aka nke anụ ụlọ na nke Western. Ndị ọkà mmụta sayensị Russia bụ N.Ya. Danilevsky, N.K. St. Michael, pl Lavrov, VI Lenin, G.V. Plekhanov, P.A. Sorokin nyere onyinye dị oke mkpa maka mmepe nke echiche ụwa.

Otu n'ime ihe ndị kachasị mma na mmepe nke mmekọrịta ọha mmadụ, nkà mmụta ihe gbasara ọha na eze. Ọ dabeere na nyocha maka iwu eluigwe na ala gbasara mmepe mmekọrịta mmadụ na ibe ya. The Central echiche nke bịakwutere nnọchiteanya nke dị iche iche na ọnọdụ n'ime ebe a (Spengler, Toynbee, N.Danilevky, Sorokin), bụ echiche nke omenala-akụkọ ihe mere eme ụdị nke ọha mmadụ, nke dabeere na omenala mba dị iche iche (eg, Ijipt, Babilọn, Grik, Roman, Maya omenala, Russian Siberia, Slavic, ndị Juu na ndị ọzọ). Ụfọdụ ndị ọkà mmụta mmekọrịta ọha na eze na-atụ aro na ọ gaghị ekwe omume ịdị na-adị ogologo oge nke ọdịbendị dị iche iche, nke ga-etolite na ụzọ onye ọ bụla.

Ntuzi ọzọ na mmepe nke mmekọrịta ọha na eze - Marxism - emeela ka e nwee nkwenkwe ụgha ndị dabeere na mgbagwoju anya akụ na ụba, echiche nke echiche dị iche iche dị iche iche. Okpukpe Marxism na nkọwa nke VI Lenin na ndị na - akwado ya rụrụ ọrụ dị oke mkpa na ntolite akụkọ ihe mere eme nke Russia.

Na Western sociology, Neo-Marxism (Germany, 30s nke narị afọ nke iri abụọ) ama ama. Site na echiche nke ịhapụ mmadụ, nnwere onwe nke nkwenkwe, neo-Marxism na nkà mmụta mmekọrịta nke oge a na-akwado echiche nke enweghị ike iwepụ esemokwu n'etiti òtù ọha na eze: mgba maka ike, maka nduzi ime mmụọ, mgbagwoju anya na nkesa nke ego, nke bụ isi ihe kpatara ọganihu nke ọha mmadụ.

Modern sociology dị ka a ọkà mmụta sayensị na-arụsi ọrụ kpụrụ n'okpuru nduzi nke a technocratic, ezi na-ewu ewu na n'ebe ọdịda anyanwụ na anụ ụlọ sociological okirikiri. Otu n'ime ihe ndị a bụ ijikọ ụwa ọnụ nke mmekọrịta ọha na eze n'oge a. A na-ehichapụ ihe dị iche iche nke sayensị nke sayensị nke ọha na eze na Europe, nke dị n'etiti narị afọ nke iri abụọ, n'oge a. Nsogbu ndị mmadụ na-emekarị na-eme ka ndị ọkà mmụta mmekọrịta ọha na eze gbakọọ aka. N'aka nke ọzọ, o doro anya na usoro evolushọn na nkwekọrịta nke mmepe nke ọha mmadụ na-ewere ọnọdụ na akụkọ ntolite. Ya mere, ijikọta echiche dị iche iche nke ọha na eze na-aghọ ihe dị mkpa na-eme ka mmepe nke mmekọrịta ọha na eze. Ihe ịrụ ụka adịghị ya na mkpa nke mmekọrịta ọha na eze maka mmepe nke ọha mmadụ nke oge a dị mma. Ọ na-emetụta mmebe nke echiche ọha na eze, ikwe mkpebi nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị.

N'ọdịdị nke nkà mmụta mmekọrịta nke oge a, alaka dị iche iche nke ihe ọmụma banyere mmekọrịta ọha na eze na-arụsi ọrụ ike: usoro mmekọrịta ọha na eze nke ntorobịa, nkà mmụta mmekọrịta ọha na eze, usoro mmekọrịta ọha na eze, ihe ọmụma, mmekọrịta ọha na eze na ndị ọzọ.